Wat is slow travel (en waarom is het populair)?

Slow travel is een benadering van reizen waarbij kwaliteit, intentie en ervaring belangrijker zijn dan volume en gemak. In plaats van je te richten op hoeveel plaatsen je in een beperkte tijd kunt bezoeken, legt slow travel de nadruk op hoe reizen worden ontworpen, hoe plaatsen worden ervaren en hoe het reizen zelf een plezierig onderdeel van een trip kan zijn.

De term wordt soms verkeerd begrepen als reizen dat simpelweg langzamer is. In werkelijkheid gaat slow travel minder over tempo en meer over het maken van keuzes. Net zoals slow food de kwaliteit van ingrediënten en de zorg waarmee ze worden bereid waardeert, richt slow travel zich op de manier waarop een reis is samengesteld, in plaats van hoe snel deze kan worden geconsumeerd. Routes, vervoer, accommodatie en de tijd die je op elke plek doorbrengt worden gekozen om de algehele ervaring te verbeteren, in plaats van om efficiëntie, bereik of een checklist van plekken te maximaliseren. 

Slow travel gaat niet over beperkingen of uithoudingsvermogen, het gaat over het creëren van reizen en herinneringen die plezierig en de moeite waard zijn.

Snap Wander

De kernprincipes van slow travel

Hoewel slow travel vele vormen kan aannemen, delen de meeste interpretaties een vaste set principes:

• Kwaliteit boven kwantiteit
  Minder plaatsen bezoeken met meer tijd om ze echt te leren kennen, of reizen die geleidelijk door regio's trekken in plaats van te springen tussen verre bestemmingen.

• Doordacht ontworpen reizen
  Trips die met zorg zijn vormgegeven, in plaats van opgebouwd rond rigide schema's of gestandaardiseerde reisschema's.

• Lokale kennis en het dagelijks leven
  Tijd doorbrengen op plekken die deel uitmaken van het lokale leven, en niet alleen op plekken die voor bezoekers zijn ontworpen.

• De reis als onderdeel van de ervaring
  Reistijd levert een zinvolle bijdrage aan een trip, vooral wanneer je treinen, bussen of veerboten gebruikt.

• Steun voor lokale economieën
  Meer gebruikmaken van onafhankelijke cafés, kleinere hotels, regionaal vervoer en lokaal gerunde bedrijven, zodat de uitgaven van bezoekers dichter bij de bezochte plekken blijven.

• Overtoeristische hotspots vermijden
  Kiezen voor routes, regio's en seizoenen die de druk op drukbezochte bestemmingen verminderen, en reizen gelijkmatiger verspreiden over plekken die er baat bij hebben.

• Persoonlijke, flexibele ervaringen
  Reizen die ruimte bieden voor variatie, seizoensinvloeden en individuele interesses, in plaats van steeds weer dezelfde ervaring te bieden.

Siebe Bogaert

Waar slow travel vandaan komt

Getty Images

Slow travel is ontstaan uit de bredere slow-beweging, die eind jaren 80 in Italië begon. De oorsprong ervan ligt in de oprichting van Slow Food, dat ontstond als reactie op de groeiende dominantie van de fastfoodcultuur. Slow Food stelde dat eten een weerspiegeling moet zijn van plek, traditie en zorg, en dat de manier waarop iets wordt geproduceerd en geconsumeerd net zo belangrijk is als het eindresultaat.

Van daaruit verspreidden de ideeën achter slow food zich naar wat nu in grote lijnen wordt omschreven als de slow living-beweging. Naarmate het dagelijks leven versnelde, vooral door veranderingen in werk, technologie en consumptie, moedigde slow living een bewustere benadering aan van hoe we onze tijd besteden, hulpbronnen consumeren en ervaringen waarderen. Het idee was niet om het moderne leven af te wijzen, maar om selectiever te zijn in waar snelheid waarde toevoegt en waar het die juist vermindert.

De slow living-beweging kreeg aan het begin van de jaren 2000 meer bekendheid door schrijvers als Carl Honoré, wiens boek, In Praise of Slowness, onderzocht hoe de principes van slow food konden worden toegepast op andere gebieden in het leven die een snelle versnelling hadden doorgemaakt, waaronder werk, ouderschap en vrije tijd. Sindsdien is slow living zich blijven ontwikkelen, met 'slow'-benaderingen in tal van gebieden, van slow cities en slow fashion, tot slow design en slow journalism (onder andere).

Slow travel past heel natuurlijk binnen deze context. Toen mensen 'slow living'-principes begonnen toe te passen op hun vrije tijd, lag het voor de hand om ook reizen opnieuw tegen het licht te houden. Vakanties werden niet langer gezien als simpelweg een pauze van het werk, maar als een kans om tijd anders te ervaren, op een manier die herstellend werkt in plaats van vermoeiend.

Naast deze bredere culturele verschuiving was er al een soortgelijke denkwijze in ontwikkeling binnen de reisliteratuur en onafhankelijke uitgeverijen. Publicaties zoals Hidden Europe, pleiten al lang voor reizen over land, regionale verkenning en reizen gedreven door nieuwsgierigheid, met een specifieke nadruk op spoorroutes, grensregio's en minder bezochte steden. De mede-redacteuren, slow travel-experts Nicky Gardner en Susanne Kries, zitten ook achter Europe by Rail, een al lang lopende gids voor onafhankelijk reizen per trein (inmiddels toe aan de 18e editie), en schreven ‘een manifest over slow travel’, gepubliceerd in 2009, dat hielp de principes ervan te formuleren voordat de term algemeen bekend werd. Daarnaast hebben andere schrijvers en documentairemakers, waaronder Monica Rajesh en Sarah B. Marks hebben allemaal bijgedragen aan een oeuvre dat de voorkeur geeft aan diepgang, verhalen die verbonden zijn met de plek, en reizen over land boven toerisme dat puur op de bestemming is gericht.

Praktische begeleiding heeft hierin ook een belangrijke rol gespeeld. Bronnen zoals The Man in Seat 61 en platforms zoals Slow Travel UK hebben geholpen om reizen over land makkelijker te plannen en toegankelijker te maken. Intussen creëren we hier bij Byway gepersonaliseerde slow travel-reizen met meerdere tussenstops per trein, bus en veerboot door het Verenigd Koninkrijk, Europa en Noord-Afrika sinds 2020, met de focus op betekenisvolle, op de reis zelf gerichte reisschema's. Elders in de reisbranche ontwerpen bedrijven zoals Inntravel, Sawday’s, Intrepid Travel, Pura Aventura, Much Better Adventures, Macs Adventure en Slow Travel Tours al vele jaren wandel-, trein-, avontuurlijke en regionaal gerichte reizen en tours. Zo helpen ze om slow travel op de kaart te zetten als een praktische en steeds populairdere manier van reizen.

Samen hebben deze bewegingen, schrijvers, organisaties en bedrijven slow travel gevormd tot een praktische en samenhangende aanpak; een die gebaseerd is op kwaliteit, intentie en plezier in plaats van alleen op snelheid.

Nadzeya Matskevich

Waarom slow travel steeds populairder wordt

Voor veel mensen begint de aantrekkingskracht van slow travel met hoe het voelt. Na jaren van een steeds drukker werkend leven en overvolle reisschema's zoeken reizigers actief naar vakanties waarin ze kunnen vertragen, nieuwe energie kunnen opdoen en plekken intenser kunnen ervaren. Overvolle reizen laten vaak weinig anders achter dan foto's en vermoeidheid, en er is een groeiend besef dat constant in beweging zijn niet per se leidt tot een betekenisvollere reis.

Slow travel biedt een ander uitgangspunt. Door de druk om alles te moeten zien te verminderen, ontstaat er ruimte voor rust, nieuwsgierigheid en plezier. Reisdagen voelen minder als iets wat je moet ondergaan en meer als onderdeel van de ervaring, en je tijd weg voelt herstellend in plaats van gehaast. Voor veel reizigers is deze verschuiving naar welzijn en in het moment zijn een belangrijke reden om te kiezen voor tragere reizen over land.

Deze verandering in prioriteiten valt ook samen met bredere culturele verschuivingen. Een toenemend bewustzijn over drukte op populaire bestemmingen heeft mensen aangemoedigd om verder te kijken dan de bekende hotspots, terwijl de belangstelling voor lokaal winkelen, ambachtelijke cultuur en ervaringen die geworteld zijn in vakmanschap en locatie op veel levensgebieden is gegroeid. Reizen volgt ditzelfde patroon, waarbij steeds meer mensen op zoek zijn naar reizen die verbonden voelen met de plekken waar ze doorheen reizen.

Tegelijkertijd hebben verbeterde spoorwegnetwerken in heel het VK en Europa reizen over land praktischer en aantrekkelijker gemaakt, met een hernieuwde belangstelling voor nachttreinen en de opening van nieuwe grensoverschrijdende routes die langere treinreizen comfortabeler en realistischer maken. Initiatieven zoals Interrail, ooit vooral geassocieerd met jongeren onder de 30 tijdens een tussenjaar, worden nu gebruikt door reizigers van alle leeftijden, inclusief gezinnen en oudere reizigers. Samen weerspiegelen deze verschuivingen een groeiende visie op reizen per trein als meer dan alleen een manier om van A naar B te komen, namelijk als een betekenisvol onderdeel van de reis op zich..

Milieuoverwegingen spelen ook een belangrijke rol. Voor sommige reizigers is de keuze voor treinen, bussen en veerboten boven korte vluchten een belangrijke motivatie, terwijl het voor anderen een welkome extra bijkomstigheid is. Reizen over land voelt in de praktijk vaak ook eenvoudiger, met vertrek en aankomst in het stadscentrum, minder overstappen en meer continuïteit dan vliegreizen. Samen verklaren deze factoren waarom slow travel breder aanslaat, omdat mensen op zoek zijn naar reizen die rustiger, meer verbonden en over het algemeen bevredigender aanvoelen.

Colin + Meg

Wie omarmt slow travel

Slow travel spreekt een brede groep reizigers aan, waaronder:

• Gezinnen die op zoek zijn naar avontuurlijke reizen met eenvoudigere logistiek, minder overstappen en minder stress, waarbij kinderen betrokken kunnen worden bij de reis en de reistijd aanvoelt als deel van de vakantie.

• Oudere reizigers die prioriteit geven aan comfort, continuïteit en behapbare reisdagen, met minder gehaast tussen tussenstops en meer tijd om van de reis te genieten en op elke plek te acclimatiseren.

• Jongere reizigers die gemotiveerd worden door duurzaamheid, betaalbaarheid en praktische alternatieven voor vliegen, en zich aangetrokken voelen tot zelfstandig reizen dat hen controle geeft over planning, budget en reisschema.

• Stellen die samen nieuwe plekken willen ontdekken en ervaren, met reizen die nieuwsgierigheid en gezamenlijke ontdekkingen stimuleren en hen in staat stellen om qualitytime met elkaar door te brengen.

• Soloreizigers die zich aangetrokken voelen tot meeslepende reizen met eenvoudige verbindingen en aankomsten in het stadscentrum, waar duidelijke transportverbindingen zelfstandig reizen toegankelijk en veilig laten aanvoelen.

• Terugkerende bezoekers die nieuwe regio's willen verkennen in plaats van de bekendste bestemmingen opnieuw te bezoeken, waarbij ze tragere routes gebruiken om plekken te begrijpen waarvan ze dachten dat ze die al kenden.

• Mensen die op afstand werken , die reizen combineren met een langer verblijf en een stabielere basis, waardoor ze hun tijd weg beter kunnen benutten zonder hun reis in te proppen in korte vakanties.

Flo

Slow travel in de praktijk

Slow travel wordt vormgegeven door hoe reizen worden ontworpen en ervaren, in plaats van door strak vastgelegde reisschema's. Reizigers verblijven misschien langer op één plek, reizen geleidelijk door regio's, of kiezen routes die stops en verblijven op minder bezochte plekken mogelijk maken. Reizen over land per trein, bus en veerboot ondersteunt deze aanpak bijzonder goed. Deze manieren van reizen zorgen ervoor dat de reis de geografie volgt en integreren de reistijd in de algehele ervaring, in plaats van het te zien als verloren tijd.

Deze manier van reizen brengt mensen over het algemeen nauwer in contact met het dagelijks leven op de plekken die ze bezoeken. Door te kiezen voor onafhankelijke cafés, regionaal vervoer en lokale accommodaties, gaat het geld direct naar lokale bedrijven, producenten en infrastructuur. Dit in tegenstelling tot het concentreren van uitgaven in resorts, grote hotelketens of toeristische knooppunten, waar het geld vaak snel uit de lokale economie verdwijnt. 

Het zorgt onderweg ook voor meer mogelijkheden voor interactie. Een gesprek in de trein kan leiden tot een wandeltip die op geen enkele kaart staat, een café-eigenaar kan je naar zijn favoriete lokale bakkerij wijzen, of een buschauffeur kan je een nabijgelegen dorp of kustpad aanraden dat een omweg vanaf de populaire route meer dan waard is.

Bij slow travel gaat het er niet om dat je niets doet, en ook niet dat je overal naartoe gaat. Het gaat om reizen met intentie, waarbij de focus ligt op kwaliteit in plaats van kwantiteit, en om de tijd te nemen om plekken echt te begrijpen in plaats van er doorheen te haasten. Die combinatie van praktisch nut, aandacht en plezier verklaart waarom slow travel steeds relevanter wordt.

Build je eigen slow travel avontuur met Byway-kaarten, of bekijk onze collectie van de beste treinreizen.

Lees over de kunst van slow travel, waarom we niet geloven in vliegschaamte, of over waarom we zo van de lokale trein houden. 

Voor nog meer slow travel-inspiratie, inzichten in routes over land en insidertips, meld je aan voor onze nieuwsbrief.