In gesprek met de Man in Seat 61

Aan boord van de LNWR eersteklas restauratiewagen van het Buckinghamshire Railway Centre ging ik in gesprek met Mark Smith, the Man in Seat 61, om te praten over zijn veelgeprezen website en zijn liefde voor treinreizen.

Harriet: Ontzettend bedankt dat je er bent. Ik dacht dat we misschien het beste kunnen beginnen bij de naam The Man in Seat 61. Kun je uitleggen waar die naam vandaan komt?

Mark: De naam, ja. Het is mijn favoriete stoel in de originele Eurostar. Ik trakteerde mezelf op de eerste klas als ik naar een bijzondere plek ging. Van Londen naar Marrakesh via Parijs, Madrid, Algeciras; of van Londen naar de Krim via Berlijn en Odessa. Niemand houdt van een stoel die niet goed aansluit op het raam — en deze doet dat wel. Een tafel voor twee, het gangpad aan de ene kant, het raam aan de andere kant, en lekker veel ruimte. Ik vind het vreselijk om tegen de rugleuning van de stoel voor me aan te kijken, op krap vijftien centimeter van mijn neus. Hij heeft werkelijk alles mee. Dus toen de website er kwam, lag de naam al voor de hand: The Man in Seat 61.

Harriet Matthews

Harriet: Kun je ons wat meer vertellen over de website — waar kwam het idee vandaan?

Mark: Het begon op de dag dat ik de roman uithad die ik in de trein naar huis aan het lezen was. Ik liep de WH Smith op Marylebone binnen om iets anders te zoeken en vond een tijdschrift 'Teach Yourself HTML' voor £ 2,95 — waarschijnlijk de beste £ 2,95 die ik ooit heb uitgegeven. Ik zette een webpagina online en dacht hiermee in een enorm gat in de markt te springen: ik vond het zelf heel makkelijk en handig om met de trein naar plaatsen te reizen zoals Italië, Spanje, Boedapest, Istanbul — maar in de commerciële wereld was er vrijwel niemand te vinden die je kon vertellen hoe je dat aanpakte. Dus begon het als één pagina die liet zien hoe je een tiental belangrijke Europese steden kon bereiken. Dat ging al snel als een sneeuwbal rollen. Dat was in 2001. Ik had nooit gedacht dat de site een miljoen bezoekers per maand zou trekken of in 2007 mijn fulltimebaan zou worden.

Harriet: Waar denk je dat je interesse in treinreizen vandaan komt?

Mark: Waarschijnlijk schoolreisjes en Interrail reizen in de jaren 80. Een reis naar het zuiden van Frankrijk met de boottrein, Kanaalstoomboot en een nachtcouchette. Daarna een Russische schoolreis — de stoomboot naar Oslo en Stockholm, door naar Leningrad, toen treinen naar Moskou en terug naar Berlijn en Londen. Deze reizen hebben mijn ogen geopend: de reis is deel van de ervaring. Je kunt rondlopen, in een bed slapen, in een restaurant eten. Reizen voelt beschaafd. Dat is waar ik van hou.

Harriet: Je bent net zelf terug van een reis. Kun je daar wat over vertellen?

Mark: Het begon met een gesprek met het gezin over waar we naartoe zouden gaan. Mijn dochter wilde naar Kasteel Bran in Roemenië en Praag; mijn zoon wilde naar Boedapest en Istanbul; mijn vrouw wilde wat tijd op het strand doorbrengen in het zuiden van Turkije. Dus stelde ik een reis samen die dat allemaal combineerde — 8.000 kilometer van Londen naar Kusadasi en terug. Ik had wel even een moment van “Waar ben ik aan begonnen?”, maar alles verliep perfect. De treinen reden allemaal, minimale vertragingen, en we hebben heel veel gezien.

Harriet: Je hebt veel per spoor gereisd. Is er voor jou een absolute favoriet onder de treinreizen?

Mark: De Caledonian Sleeper — van Londen naar Fort William — is best bijzonder. Je valt in slaap met 130 km/u op een geëlektrificeerd zessporig hoofdtraject en wordt wakker met 50 km/u op een kronkelend enkelspoor in de West Highlands, wegspringende herten. Ik krijg er nooit genoeg van. Andere geweldige routes zijn onder andere de Bernina Express in Zwitserland en de ruige lijn tussen Belgrado en Montenegro.

Harriet: Is er een station dat je bijzonder spectaculair vindt?

Mark: St Pancras natuurlijk — het vertrekpunt voor internationale reizen. Een schitterende combinatie van klassieke architectuur en moderne functionaliteit. We zouden wel een grotere Eurostar-vertrekhal kunnen gebruiken, maar daar wordt aan gewerkt. Wenen Hauptbahnhof is een uitstekend modern station. Madrid Atocha met zijn tropische tuinen is prachtig. En ik zou graag zien dat er weer treinen rijden op Istanbul Sirkeci — een prachtig station dat momenteel is vervangen door Halkali, 19 kilometer verderop.

Harriet: Wat is de beste culinaire ervaring in de trein?

Mark: Cruisetreinen zoals de Venice Simplon-Orient-Express bieden ongelooflijk goed eten — maar daar betaal je dan ook voor, en het zijn geen lijndiensten. Voor reguliere treinen is de Pullman Dining van Great Western tussen Londen en Devon/Cornwall of Zuid- Wales van restaurantkwaliteit — waarschijnlijk de beste restauratieservice in een reguliere trein in Europa. Onlangs had ik ook een heerlijk diner en ontbijt in een Hongaarse restauratiewagon in de nachttrein tussen Boedapest en Brașov. Wakker worden met de zon boven Transsylvanië en dan aan de ham en eieren gaan — dat is pas reizen per trein. Dat heb je niet bij EasyJet.

Harriet: Heb je nog tips of handige trucs voor het reizen met de trein?

Mark: Reizen met de trein is in elk land anders, wat een deel van de uitdaging én de beloning is. Maar voor Europa is de belangrijkste website — naast Seat61 and Byway — bahn.de. De dienstregeling daarop beslaat bijna heel Europa. Je kunt er geen ticket kopen tenzij de reis via Duitsland gaat, maar je vindt er wel alle reistijden die je nodig hebt.

Harriet: Is er iets nieuws waar je enthousiast over bent — recent of in de toekomst?

Mark: De Baltische staten staan weer op de kaart. Warschau-Vilnius is gelanceerd als een gecoördineerde dienst, ondanks het verschil in spoorbreedte: één tarief, één ticket, volledig geïntegreerd. Zeer succesvol — de frequentie wordt inmiddels verdubbeld. Ze hebben ook de dienstregelingen van Vilnius, Riga en Tallinn op elkaar afgestemd, waardoor treinreizen tussen de Baltische hoofdsteden voor het eerst in jaren weer mogelijk is. Er is een nieuwe rechtstreekse Parijs–Berlijn-dagtrein, en directe verbindingen over langere afstanden komen weer terug. Mensen willen duurzaam reizen. Er staat zelfs een dagtrein tussen Kopenhagen en Praag gepland.

Harriet: Als je twee niet-verbonden plaatsen met de trein zou kunnen verbinden, welke zouden dat dan zijn en waarom?

Mark: Griekenland. Je kunt er komen via Italië en de veerboot, maar in de jaren 80 reden er twee directe treinen per dag tussen München en Athene. Nu is er geen een meer. Ik zou heel graag willen dat Griekenland weer goed wordt aangesloten op het Europese spoorwegnet.

Harriet: Is er een trein die je nog nooit hebt genomen, maar die je altijd al hebt willen nemen?

Mark: Je kunt ze nooit allemaal doen! Ik had bijna de hoogste hoofdspoorlijn ter wereld genomen — de nachttrein van Beijing naar Lhasa — maar de vergunningsregels voor Tibet veranderden kort voordat we vertrokken. Dat blijft nog onafgemaakte zaak.

Harriet: Hou je net zoveel van ander vervoer als van treinen? Je noemt boten op je site.

Mark: Eigenlijk vind ik reizen over zee nóg leuker. Passagiersschepen hebben fantastische faciliteiten — restaurants, hutten. Ik ben vier keer de Atlantische Oceaan overgestoken met een oceaanstomer. Ik ben vaker in New York aangekomen over zee dan door de lucht. Het is de enige manier om de oversteek te maken — in een smoking met een martini over een oceaanstomer wankelen wint het op elk moment van 35.000 voet hoogte.

HM: Uitstekend. Nou, ik denk dat dat een prima noot is om op te eindigen. Bedankt, Mark!

Voor meer exclusieve inzichten in slow travel, reisinspiratie over land en insidertips, meld je aan voor onze nieuwsbrief.