De Arlbergspoorlijn

De Arlbergspoorlijn is Oostenrijks enige bergspoorlijn van oost naar west en klimt naar ruim 1.300 meter terwijl hij de Alpen doorkruist tussen Innsbruck en Bludenz. Het is de op één na hoogste normaalspoorlijn van het land, alleen overtroffen door de Brennerlijn. De lijn werd in de jaren 1880 aangelegd en in 1925 geëlektrificeerd; het was in die tijd een waar technisch hoogstandje en is nog altijd een van de mooiste treinreizen in Europa van dit moment.

De route beslaat 136 kilometer en doorkruist het Arlbergmassief via een tunnel van 14 kilometer lang. Onderweg rijden treinen door het Inntal, klimmen ze steil omhoog door het Verwall- en het Lechbrongebergte, en dalen ze weer af door het bosrijke Klostertal. Je reist langs grillige bergtoppen, volgt gletsjerrivieren zoals de Rosanna en de Alfenz, en ziet dankzij de grote hoogte tot ver in de lente met sneeuw bedekte kalkstenen kliffen. De lijn verbindt alpendorpen en valleien die zonder auto lastig te bereiken zijn, waardoor het een essentieel onderdeel is van reizen over land tussen Zwitserland en Oostenrijk.

Lees snel verder voor alles wat je moet weten over de Arlbergspoorlijn: de treinen, tickets en wat je onderweg allemaal te zien krijgt.

Pechristener Austria/ Lencer/Open Street MapAustria/CC BY-SA 2.0

Kaart van de Arlbergspoorlijn.

Arlbergspoorlijn: de trein

De Arlbergspoorlijn is een belangrijke oost-westverbinding in het Oostenrijkse spoornetwerk die de westelijke deelstaten Vorarlberg en Tirol met elkaar verbindt. Het is een cruciale route voor zowel binnenlandse als internationale treinen. Er rijden dagelijks zo'n 20 treinen tussen Innsbruck en Bludenz, met een reistijd van ongeveer 1 uur en 45 minuten, afhankelijk van het treintype. Treinen die op dit traject rijden zijn onder meer:

• Railjet: Snelle intercitytreinen met First, Second en Business Class. Aan boord vind je voorzieningen zoals wifi, stopcontacten, stiltezones en een volwaardig restauratierijtuig. Reserveren is optioneel bij standaardtickets, maar verplicht voor Interrail -pashouders.

• InterCity (IC): Nationale langeafstandstreinen met open rijtuigen en coupés. Langzamer dan de Railjet, maar nog steeds comfortabel. Reserveren is optioneel bij standaardtickets, maar verplicht voor Interrail-pashouders.

• REX (Regional Express): Langzamere regionale treinen die op elk station stoppen. Reserveren is niet nodig.

• Nightjet: De Oostenrijkse nachttrein -dienst met slaap- en ligrijtuigen. Reserveren is verplicht voor alle reizigers, inclusief pashouders. Er lopen verschillende nachttreinroutes over de Arlbergspoorlijn, waaronder van Zürich naar Wenen/Graz/Boedapest.

• EuroCity (EC): Grensoverschrijdende dagtreinen die Zürich verbinden met Wenen, Graz en Boedapest, en die allemaal over de Arlberglijn rijden. Ook enkele Duitsland–Zwitserland–Oostenrijk–Hongarije -routes komen hierlangs, en het traject wordt af en toe gebruikt voor omgeleide treinen als de Brennerroute gesloten of overbelast is. Reserveren is optioneel bij een standaardticket, maar verplicht voor Interrail-pashouders.

Klassen en tickets

• Tweede klas: Ruime open zitplaatsen, toegang tot alle standaardvoorzieningen.

• Eerste klas: Rustigere rijtuigen, meer beenruimte en grotere stoelen.

• Business Class (alleen Railjet): Inclusief bediening aan je zitplaats en extra ruimte. Hiervoor geldt een toeslag op een ticket voor de eerste klas.

Tickets van Innsbruck naar Bludenz zijn verkrijgbaar vanaf € 10,50 voor een vroegboekticket in de 2e klas, of rond de € 32 voor een flexibel 2e-klasticket voor Railjet- en REX-treinen. Met standaardtarieftickets mag je onderweg uitstappen.

Interrail

Interrail-passen zijn geldig op alle treinen. Reserveringen zijn optioneel, maar in het hoogseizoen wel aan te raden voor Railjet-treinen.

Is een tussenstop de moeite waard?

Als je de tijd hebt en met lichte bepakking reist, is een tussenstop absoluut de moeite waard. Vanaf plekken als St. Anton am Arlberg en Landeck-Zams sta je zó op de mooiste wandelroutes, met startpunten en bussen die je naar minder bekende uithoeken van de Alpen brengen. En zelfs als je blijft zitten, zit je in de trein op de eerste rij voor een paar van de spectaculairste berglandschappen van Oostenrijk.

Josef Saurwein/CC BY-SA 2.0 de

Trein op de Arlbergspoorlijn nabij het dorp Pians (ten westen van Landeck).

Arlbergspoorlijn: de route

Innsbruck

De reis over de Arlbergspoorlijn begint in Innsbruck, de hoofdstad van Tirol, omringd door de toppen van de Nordkette en de Patscherkofel. Blijf je hier vooraf overnachten? Beklim dan de Stadtturm voor uitzicht over de daken van de oude binnenstad, of pak de Nordkette-kabelbaan omhoog het Karwendelgebergte in. Voor lekker eten ga je naar Weisses Rössl voor Tiroolse klassiekers zoals Gröstl (een pannetje gebakken aardappelen, spek, rundvlees en karwijzaad) of plof neer bij Verenas Cafe voor vegan gebak en koffie.

Als je de stad uitrijdt, volgt de trein de rivier de Inn westwaarts, met uitzicht op traditionele Tiroolse boerderijen en de brede vallei. In het zuiden doemt het Mieminger Plateau op, met daarachter bleke kalkstenen pieken. Het landschap stijgt langzaam terwijl de trein Imst en Landeck nadert.

Alexandra Smielova

Innsbruck.

Telfs-Pfaffenhofen en Imst-Pitztal

Tussen Telfs en Imst wordt het dal smaller en voelen de bergen een stuk dichterbij. Dit zijn bedrijvige stadjes met weinig toeristische voorzieningen, maar je kunt direct aan de rand van de stad aanhaken op langeafstandspaden zoals de Starkenberger Panoramaweg, die langs kasteelruïnes, bergmeren en oude Romeinse wegen loopt.

Voorbij Imst volgt het spoor het Gurgltal voordat het weer terugbuigt richting de Inn. De hellingen worden steiler en het spoor begint te klimmen. Aan de rechterkant vang je glimpen op van de Fernpasweg.

Siegele Roland/Public Domain

Trisannabrug, nabij Landeck.

Landeck-Zams

Landeck is een handige tussenstop: het is hét spoorwegknooppunt voor westelijk Tirol en de perfecte uitvalsbasis om met de bus naar het Kaunertal en Paznauntal te reizen. Het Inndal verandert in een rotsachtige kloof en het spoor begint steiler te kronkelen. Vanuit Landeck slingert de Kaunertaler Gletscherstraße omhoog naar een van de hoogste punten in de Alpen die met de auto bereikbaar zijn, met uitzicht over gletsjerdalen en hellingen vol rotsblokken. Naar het westen toe leidt het Paznauntal naar een rustiger landschap vol alpenweiden en verspreide dorpjes.

Het spoor volgt vanaf hier de Rosanna, een koude, snelstromende zijrivier die diep in de Verwallgroep snijdt. Kort na vertrek uit Landeck steekt de trein de Trisannabrug over, een spectaculaire ijzeren overspanning van 211 meter hoog boven de kloof. Kijk naar links voor Schloss Wiesberg, dat net boven de brug op een rotspunt balanceert. De brug, gebouwd in de jaren 1880 en later verstevigd, is een van de meest indrukwekkende technische meesterwerken van de Arlbergspoorlijn.

Oskar Kadakso

St. Anton am Arlberg.

St. Anton am Arlberg

De klim gaat verder richting St. Anton am Arlberg, met 1.310 meter het hoogste punt van de Arlbergspoorlijn. Kijk vlak voor aankomst uit naar de Hoher Riffler (3.168 m), een van de meest opvallende toppen van de Verwall Alpen. Deze nadering is een van de hoogtepunten van de route: het spoor slingert langs de bergwand hoog boven de rivier de Rosanna.

St. Anton is een geliefde tussenstop, vooral in de zomer wanneer het stadje heerlijk rustig is en de wandelpaden opengaan. Neem de kabelbanen Galzigbahn en Vallugabahn naar de Valluga-graat, waar rondwandelingen je trakteren op weidse panoramische uitzichten. Doe je het liever wat rustiger aan? Volg dan het pad naar de Verwallsee, een turquoise stuwmeer omringd door steile rotswanden. Terug in het dorp serveert Kaminstube am Moos stevige Tiroolse klassiekers in een knusse, met hout betimmerde eetzaal.

Kort na het verlaten van het station duikt de trein de 14 kilometer lange Arlbergtunnel in, die in de jaren 1880 werd aangelegd om onder de Arlbergpas door te reizen. Hier passeer je de grens van Tirol naar Vorarlberg.

Boehringer Friedrich/CC BY-SA 3.0

Treinstation Langen am Arlberg, met uitzicht op de Allhöhe.

Langen am Arlberg

Wanneer je bij Langen am Arlberg weer naar buiten rijdt, verandert het landschap opnieuw. De trein rijdt het Klostertal binnen, met de rivier de Alfenz in de diepte en het Lechbrongebergte als een donker, grillig silhouet in het noorden. Langen is een klein stationnetje dat vooral gebruikt wordt om over te stappen op de bus naar Lech en Zürs, maar de meeste reizigers blijven lekker zitten.

Vanaf hier zet de trein de daling in. De spoorlijn klampt zich vast aan de noordflank van het dal en slingert door een reeks lawinegalerijen en korte tunnels. Tussendoor vang je telkens een glimp op van gehuchten, sappige weiden en beboste richels.

Marcus Ganahl

Klostertal.

Dalaas en Braz

Deze kleine stations bedienen het lagere Klostertal. Dalaas is een fijn startpunt voor lokale wandelingen, zoals de klim naar de Formarinsee, een gletsjermeer hoog boven het dal. Braz ligt aan de rand van het vlakkere Walgaubekken, waar de bergen langzaam maar zeker plaatsmaken voor open landschap.

Tussen deze twee stations zie je hoe het landschap zachter wordt: de nauwe dalwanden maken plaats voor open, zonovergoten hellingen met kleine boerderijen en open plekken. Kijk naar het noorden om een glimp op te vangen van de Rote Wand, een 2.704 meter hoge kalkstenen piek die vaak bedekt is met sneeuw.

Shidza D.

Bludenz.

Bludenz

De lijn eindigt in Bludenz, een klein alpien stadje waar vijf dalen samenkomen, waaronder het Walgau, Montafon en Klostertal. Vanaf het station loop je zo naar het historische centrum, waar straatjes met bogengalerijen en beschilderde gevels zich verzamelen rond de Nepomukbrunnen, de 18e-eeuwse fontein op het centrale plein. Voor de lunch wandel je naar Café Konditorei Dörflinger, een lokale favoriet voor huisgemaakt gebak en lichte gerechten, of schuif je aan bij das Tschofen, een stijlvol boetiekhotel en bistro met moderne Oostenrijkse gerechten in een gerestaureerd herenhuis.

Heb je even de tijd? Neem dan de Muttersberg-kabelbaan naar 1.400 meter hoogte voor een weids uitzicht over het knooppunt van dalen en toegankelijke wandelpaden. Bludenz is ook de thuisbasis van Milka-chocolade. Helaas kun je de fabriek niet bezoeken, maar je ziet het merk overal in de stad terug en kunt natuurlijk in de lokale winkels een reep scoren.

Vanaf hier reizen treinen verder naar het westen richting de Bodensee, naar het zuiden richting Liechtenstein en Zwitserland, of naar het oosten terug door de Arlbergtunnel naar Tirol.

Marcus Ganahl

Lünersee, vlak bij Bludenz.

Verder reizen vanaf Bludenz

Zwitserland en Oostenrijk

Er rijden regelmatig rechtstreekse treinen verder naar het westen via Feldkirch en Buchs SG, waarmee je in minder dan twee uur in Zürich bent. De Arlbergspoorlijn vormt het bergachtige traject van de verbinding tussen Zürich en Innsbruck, Salzburg en Wenen (overstappen is niet nodig). Deze verbinding maakt deel uit van tal van Europese langeafstandstrajecten, waardoor het een ideale verbinding over land is tussen Oostenrijk en Zwitserland.

Bodensee en Duitsland

Vanaf Bludenz rijden treinen door naar Bregenz en Lindau aan de Bodensee. Deze route biedt prachtige uitzichten over het meer en stopt in kleinere plaatsen zoals Dornbirn. Het is een handige aansluiting richting Zuid-Duitsland of voor een ontspannen rit met regionale treinen langs de oevers van het meer.

Het Montafondal

Elk halfuur rijdt er een smalspoortrein van Bludenz naar Schruns. Deze korte rit brengt je midden in de Montafoner Alpen, met volop mogelijkheden om te wandelen, klimmen en van panoramische kabelbanen te genieten. Interrail-passen zijn hier niet geldig, maar kaartjes zijn goedkoop en de treinen rijden regelmatig.

Liechtenstein en Oost-Zwitserland

Richting het zuiden vanuit Bludenz via Feldkirch steekt de trein de grens over naar Liechtenstein (met een korte stop in Schaan) om daarna Buchs SG te bereiken. Vanaf daar stap je over richting Chur of St. Gallen, of reis je verder noordwaarts naar Zürich. Ideaal voor panoramische routes zoals de Bernina Express-route of de Glacier Express-route, net als voor minder bekende Zwitserse spoorlijnen.

Reis over de Arlbergspoorlijn van Zwitserland naar Oostenrijk, of bekijk meer slow travel-vakanties naar Oostenrijk met de trein.

Ontdek nog een van Oostenrijks schilderachtige treinreizen, de Semmeringspoorlijn. Lees meer over de kunst van slow travel, waarom we zo graag met de lokale trein reizen, of over zes van de mooiste treinreizen van Europa.

Voor meer exclusieve inzichten in treinroutes, slow travel-inspiratie en insidertips, meld je aan voor onze nieuwsbrief.