De Far North Line

De Far North Line, in de Schotse Noordelijke Hooglanden, is de noordelijkste passagiersspoorlijn van het VK, en een van de meest schilderachtige treinreizen. De lijn loopt van Inverness naar Thurso en Wick, aan de rand van het Schotse vasteland, dwars door een van de ruigste landschappen van het land: van weidse luchten tot UNESCO-beschermd dekenveen, uitgestrekte kustlijnen tot kleine haventjes, en brochs uit de ijzertijd (ronde torens van gestapelde stenen).

De Far North Line biedt een rustiger alternatief voor de drukke NC500-roadtrip, waardoor je grotendeels dezelfde regio kunt ontdekken met minder drukte (en veel minder impact op het milieu). De route werd tussen 1862 en 1874 in fases aangelegd en was oorspronkelijk bedoeld om kleine gemeenschappen in de Hooglanden te verbinden met Inverness, samen met grotere marktsteden en vissershavens langs het traject. Vandaag de dag bedient het spoor nog steeds die plaatsen, en trekt het ook reizigers aan die de Noordelijke Hooglanden willen verkennen zonder auto.

In deze gids vind je alles wat je moet weten over reizen met de Far North Line: de treinen, de tickets en een halte-voor-halte overzicht van wat je onderweg kunt verwachten.

OpenStreetMap contributors/openstreetmap.org/CC BY 3.0.

De Far North Line: de trein

Vervoerder en routedetails

De Far North Line wordt uitgevoerd door ScotRail en beslaat 168 mijl tussen Inverness en twee eindbestemmingen: Wick (ongeveer 4u 30m) en Thurso (ongeveer 3u 45m).

Wick en Thurso liggen aan weerszijden van een Y-vormige splitsing aan het noordelijke uiteinde van de route (zie kaart hierboven). Station Georgemas Junction ligt op deze splitsing, waar het spoor zich in tweeën splitst. Oorspronkelijk splitsten de treinen zich hier: het ene deel reed naar Thurso en het andere naar Wick. Tegenwoordig bedient dezelfde trein echter beide takken, zodat reizigers niet hoeven over te stappen. De trein keert eerst om bij de splitsing om het spoor naar Thurso op te gaan. Van daaruit keert hij weer om naar de splitsing om terug te keren naar de hoofdlijn richting Wick. Op de terugweg naar Inverness herhaalt hij deze manoeuvre.

De route telt zeven verzoekhaltes: Culrain, Dunrobin Castle, Invershin, Kildonan, Kinbrace, Rogart en Scotscalder. Niet elke trein stopt bij deze verzoekhaltes. Als je hier wilt uitstappen, geef dit dan aan bij de conducteur in de trein. Stap je op bij een verzoekhalte? Druk dan tussen 20 en 5 minuten voor de vertrektijd van de trein op de knop van de Request Stop Kiosk op het station. Deze kiosk is een touchscreenzuil die veel wegheeft van een kaartjesautomaat, maar de eerstvolgende treinen en tijden toont, met onderaan een zilveren knop om het stopverzoek naar de trein te sturen (je kunt een foto hiervan bekijken in dit artikel van Network Rail).

Frequentie

Van maandag tot en met zaterdag rijden er vier treinen per dag in beide richtingen, en op zondag rijdt er één trein per dag. De treinen rijden het hele jaar door, maar kunnen hinder ondervinden van winterweer of werkzaamheden aan het spoor.

Voorzieningen aan boord

De meeste treinen op de Far North Line bestaan uit twee rijtuigen, wat in de spits soms wordt uitgebreid naar drie. Er is geen eerste klas op deze lijn. Aan boord vind je toiletten, bagagerekken, fietsplekken en gratis wifi. Er is geen catering, dus neem zelf wat te eten mee (en laad je apparaten van tevoren op, want stopcontacten zijn niet gegarandeerd aanwezig).

S.Simon(Own Work)/CC BY-SA 4.0

Station Thurso.

Ticketsoorten en flexibiliteit

Een standaard Anytime Day Single-ticket van Inverness naar Wick of Thurso kost £ 28, terwijl een Anytime Day Return rond de £ 45 kost. Deze tickets zijn flexibel, waardoor je je reis kunt onderbreken bij tussenstops op de route, zolang je de rit maar op dezelfde dag afrondt. Anytime Return-tickets (zonder vaste retourdatum) zijn er ook voor zo'n £ 10 extra, handig als je onderweg wilt overnachten of een langere pauze plant.

Interrail-passen

De Far North Line is volledig inbegrepen bij Interrail -passen (voor reizigers die niet in het VK wonen). Pashouders hoeven niet extra te reserveren voor een zitplek, al kan dat in de drukkere zomermaanden wel handig zijn.

Is het de moeite waard om onderweg uit te stappen?

Zeker weten, als je de tijd hebt en niet te veel bagage meesjouwt.

De lijn is ook ideaal als dagtrip vanuit Inverness, met genoeg tijd om uit te stappen en op ontdekking te gaan (of te gebruiken als onderdeel van de route naar Orkney via de veerboot vanuit Scrabster). Bovendien brengen de haltes je naar kleinere stadjes in de Hooglanden en afgelegen gebieden. De distilleerderij van Glenmorangie in Tain, de Flow Country bij Forsinard en het RSPB-natuurreservaat bij Dunnet Head zijn allemaal bereikbaar vanaf deze spoorlijn.

Leun je liever gewoon achterover? Dan is de treinrit op zichzelf al de moeite waard dankzij de gevarieerde landschappen die aan je raam voorbijtrekken: estuaria, bergpassen, historische dorpjes en zeekliffen.

Rob Faulkner/CC BY 2.0

Station Altnabreac.

De Far North Line: de reis

Inverness naar Dingwall

De meeste reizigers beginnen hun reis op de Far North Line in Inverness, de 'hoofdstad van de Hooglanden'. De stad staat bekend om haar ligging vlak bij Loch Ness en de Moray Firth, én als makkelijke uitvalsbasis naar de meer afgelegen uithoeken van de Schotse Hooglanden. Op korte loopafstand van het station vind je in de overdekte Victorian Market een foodhall met lokale ondernemers — ideaal als je voor vertrek nog wat wilt eten, van koffie bij Milk Bar tot Schotse zeevruchten bij The Redshank.

Zodra de trein vertrekt, steek je het Caledonian Canal en de Beauly Firth over. Onderweg zie je getijdenplaten en bergkammen in de verte, waaronder Ben Wyvis op heldere dagen.

Dingwall is de eerste grote halte. Het is vooral een residentieel stadje, maar er is een klein lokaal museum en er zijn wandelroutes rond de Cromarty Firth. Vanaf hier sluit het spoor aan op de Kyle Line, die westwaarts afbuigt naar Kyle of Lochalsh, terwijl de Far North Line noordwaarts doorgaat.

Graham Fowler/CC BY-SA 2.0

Beauly Firth.

Dingwall naar Tain

Na Dingwall rijdt de trein langs de Cromarty Firth (een beschermd natuurgebied voor wilde dieren), met uitzicht op boorplatforms voor de kust op weg naar Alness en Invergordon. Vlak bij Alness vind je het Fyrnish Monument, een stenen bouwwerk uit 1782 op zo'n 45 minuten wandelen van het stadje. Invergordon kent weer een rijke maritieme geschiedenis, die tot leven komt via een kleurrijke muurschilderingenroute vol taferelen uit het maritieme verleden.

Katia de Juan

Fyrnish Monument, Alness.

De volgende grote halte, Tain, is zeker een stop waard als je zin hebt in een glaasje uisge beatha (levenswater, of whisky, zoals het beter bekendstaat). Het ligt aan de zuidelijke oever van de Dornoch Firth en is een van de oudste koninklijke burghs van Schotland, én de thuisbasis van de Glenmorangie Distillery. Wandel in 20 minuten naar de distilleerderij voor een rondleiding, of verken het stadje met zijn 13e-eeuwse kathedraal en het Tain & District Museum, gewijd aan de lokale geschiedenis.

Tain naar Lairg

Voorbij Tain buigt het spoor landinwaarts af en klimt het geleidelijk door heidevelden. Na Ardgay wordt het landschap weidser, met kleine lochs, dennenbossen en veenvlaktes in zicht.

Lairg is een rustig stadje vlak bij Loch Shin, met busverbindingen dieper Sutherland in: een dunbevolkt gebied dat bekendstaat om zijn watervallen en mogelijkheden om in het wild te vissen. Vanaf hier kun je de Falls of Shin verkennen, waar je aan het eind van de zomer zalmen ziet springen, of boswandelingen maken door Achany Glen.

Donald Bain/CC BY-SA 2.0

Loch Shin.

Lairg naar Golspie

Voorbij Rogart buigt de Far North Line weer richting de kust af. Golspie is een ideale tussenstop voor een bezoek aan het 19e-eeuwse Dunrobin Castle (dat iets verderop langs het spoor zelfs een eigen kleine verzoekhalte heeft). Vanaf station Dunrobin Castle loop je in 10 minuten naar het kasteel zelf, met zijn uitgestrekte tuinen, roofvogelshows (in de zomer) en een privémuseum voor natuurlijke historie en archeologie.

Lāsma Artmane

Dunrobin Castle.

Golspie naar Helmsdale

De trein vervolgt zijn weg langs de Noordzee, langs lange stranden en kliffen in de verte. De volgende halte, Brora, heeft nog overblijfselen van haar industriële verleden, waaronder een oude zoutziederij en wolfabriek, en een uitgestrekt zandstrand.

Daarna volgt Helmsdale, een klein havenplaatsje waar je het erfgoedcentrum Timespan kunt bezoeken, meer te weten kunt komen over de Highland Clearances, of goud kunt wassen in de River Helmsdale. De haven is in de zomer ook een goede plek om zeeforellen te spotten.

Postdlf/CC BY-SA 3.0

Helmsdale.

Helmsdale naar Georgemas Junction

Het traject van Helmsdale naar Georgemas Junction is een van de ruigste delen van de Far North Line. De route doorkruist het Flow Country, een UNESCO-werelderfgoedlocatie en een van 's werelds grootste intacte dekenmoerassen met een oppervlakte van zo'n 4.000 km². Het is een uitgestrekt veengebied bezaaid met veenpoelen, een belangrijk leefgebied voor flora en fauna en een onmisbare koolstofopslag.

Op station Forsinard kun je uitstappen voor een bezoek aan het RSPB Forsinard Flows National Nature Reserve, met een bezoekerscentrum en een vlonderpad dat direct naast het perron begint en je het veen van dichtbij laat ervaren.

Andy Hay/CC RSPB/UNESCO

Veenheuvel en poelen in het RSPB Forsinard Flows National Nature Reserve.

Georgemas Junction naar Thurso en Wick

Eenmaal uit het Flow Country wordt het landschap vlakker richting de noordkust. De trein bereikt Georgemas Junction, waarna hij eerst in westelijke richting naar Thurso rijdt (via een unieke keermanoeuvre) om vervolgens terug te keren en oostwaarts door te rijden naar Wick.

Paulina Herpel

Dunnet Bay, Thurso.

Thurso

Thurso is de meest noordelijke plaats op het Schotse vasteland en het vertrekpunt voor de veerboot naar Orkney vanuit het nabijgelegen Scrabster. De stad sluit ook aan op de North Highland Way, een langeafstandswandeling langs de noordkust naar John O'Groats (die je ook met de bus kunt bezoeken als je geen zin hebt in de wandeltocht).

In het stadje zelf toont de Swanson Gallery werk van lokale kunstenaars, terwijl het North Coast Visitor Centre het verhaal van Caithness vertelt. Voor een hapje eten of een kop koffie ga je naar Haven of Caffe Cardosi (een favoriet onder de locals).

Thurso is ook een belangrijk surfgebied en een koudwatersurfbestemming, waar wedstrijden zoals de Scottish National Surfing Championships en het wereldkampioenschap kajaksurfen plaatsvinden. De riffen, pointbreaks, riviermondingen en stranden, gecombineerd met de mogelijkheid om het hele jaar door te surfen, maken de plek geliefd bij watersporters, maar ook bij zeehonden (en af en toe orka's).

Ian Taylor

Kust bij Wick.

Wick

In Wick ben je weer terug aan de Schotse oostkust. In de negentiende eeuw was het stadje een van Europa's drukste haringhavens, met wortels als vissersnederzetting die nog veel verder teruggaan. Het maritieme verleden is nog altijd zichtbaar in de haven en het Wick Heritage Museum.

Als je er bent, kunnen whiskyliefhebbers de Old Pulteney-distilleerderij bezoeken, en wie de kust wil verkennen kan meegaan op een RIB-boottocht met Caithness Seacoast om brandingspilaren, vuurtorens en wilde dieren te ontdekken.

Terug op het vasteland zijn de nabijgelegen overblijfselen van Castle of Old Wick een bezoek waard, gelegen op de rand van de kliffen zo'n achthonderd meter ten zuiden van Wick Bay. Of reis ruim zes kilometer noordwaarts vanuit het stadje om de 15e- tot 17e-eeuwse ruïnes van Sinclair en Girnigoe Castle te verkennen, die steil oprijzen vanaf een smalle landtong.

De terugreis

Reis je na een dagtocht over de Far North Line niet verder, dan kun je via dezelfde treinroute de trein terugnemen naar Inverness (ga aan de andere kant van het rijtuig zitten voor een ander uitzicht). Blijf je een nacht (of een paar) slapen, dan kun je ook de Stagecoach X99- bus nemen van Thurso/Wick naar Inverness en genieten van het uitzicht vanaf de weg.

Vanaf Inverness kun je overstappen op andere treinroutes naar Kyle of Lochalsh, de Cairngorms, Perthshire en de steden van Schotland, of naar Londen met de Caledonian Sleeper of de dagelijkse rechtstreekse LNER-verbinding over de Highland Main Line, bekend als de ‘Highland Chieftain’. Je kunt ook de Citylink-bus naar Fort William nemen voor een aansluiting op beide trajecten van de wereldberoemde West Highland Line.

Ga op vakantie naar Inverness met de nachttrein, waar je op avontuur kunt gaan op de Far North Line, of bekijk onze andere treinreizen naar Schotland.

Lees onze complete gids voor een bezoek aan Schotland, over de kunst van slow travel, of waarom we zo graag de lokale trein nemen.

Voor meer exclusieve inzichten in treinroutes, slow travel-inspiratie en tips van insiders, schrijf je in voor onze nieuwsbrief.