East Coast Main Line

De East Coast Main Line is een van de belangrijkste intercityspoorlijnen van het VK, die over een afstand van 393 mijl van London King’s Cross naar Edinburgh Waverley loopt. De lijn loopt door de dichtbebouwde buitenwijken van Noord-Londen naar de vlakke Cambridgeshire fens, over brede getijdenrivieren, langs kathedraalsteden, langs de kust van Northumberland en Schotland onder de vulkanische rotsen van Edinburgh. Hoewel de lijn niet zo onophoudelijk spectaculair is als andere in het VK, is het nog steeds een slow travel -hoogtepunt en een reis vol veranderende landschappen, van stedelijke spoorinsnijdingen tot wetlands en spoorlijnen op kliftoppen, onderbroken door historische steden, en na Newcastle is het landschap een van de mooiste (en meest ondergewaardeerde) op een Britse treinreis.

De lijn werd in het midden van de 19e eeuw in fasen geopend om grote industriële centra en havensteden met Londen te verbinden, en werd de route voor beroemde sneltreinen zoals de Flying Scotsman en Mallard (waarbij de laatste het officiële record vestigde voor de hoogste snelheid bereikt door een stoomlocomotief). De naam 'East Coast' zelf kwam voort uit de felle rivaliteit tussen de East Coast- en West Coast-routes van Londen naar Schotland, in een tijd waarin spoorwegmaatschappijen streden om de snelst mogelijke tijden naar Edinburgh in de Victoriaanse 'Race to the North'.

De elektrificatie van de route van Londen naar Edinburgh werd in 1991 voltooid, waardoor de reistijd werd teruggebracht tot iets meer dan vier uur en het een van de snelste hogesnelheidslijnen in Groot-Brittannië werd, met lange stukken waar snelheden tot 125 mph kunnen worden bereikt. Tegenwoordig is het een belangrijke transportader langs de oostkust van het VK, die wordt gebruikt door forenzen, dagjesmensen en vakantiegangers, en als een panoramische treinreis op zich.

Deze gids voor de East Coast Main Line behandelt de praktische details van de reis en neemt je traject voor traject mee, met tips over waar je kunt stoppen en waar je onderweg op moet letten.

Voor meer exclusieve inzichten in treinroutes, slow travel-inspiratie en tips van kenners, meld je aan voor onze nieuwsbrief.

OpenStreetMap contributors/CC BY 3.0

East Coast Main Line: de trein

Vervoerder en route

De East Coast Main Line loopt tussen London King’s Cross en Edinburgh Waverley en legt de ongeveer 393 mijl af in iets meer dan 4 uur met de snelste treinen. De lijn passeert grote stations zoals Peterborough, York, Durham, Newcastle en Berwick-upon-Tweed, met op sommige ritten kleinere tussenstops zoals Grantham, Newark North Gate en Alnmouth.

Er rijden dagelijks tot wel 40 rechtstreekse treinen, afhankelijk van de dag van de week en de vervoerder. De route wordt bediend door:

• London North Eastern Railway (LNER) is de belangrijkste vervoerder op het traject en rijdt frequent tussen Londen en Edinburgh, waarbij sommige treinen doorrijden naar Aberdeen of Inverness. Deze treinen stoppen in de belangrijkste steden en op geselecteerde tussenstations. LNER maakt gebruik van moderne bi-mode Azuma-treinen, die elektrisch rijden tussen Londen en Edinburgh en kunnen overschakelen op diesel om niet-geëlektrificeerde noordelijke bestemmingen in Schotland te bereiken.

• Lumo, gelanceerd in oktober 2021, staat bekend als een 'open access'-vervoerder omdat het geen deel uitmaakt van de door de overheid gecontracteerde spoorfranchises, maar voor eigen commercieel risico rijdt. Het concept is eenvoudig: één reisklasse, geen restauratiewagons, korte keertijden en een merk dat is opgezet rondom duurzaamheid en betaalbaarheid. Er rijden dagelijks vijf treinen die uitsluitend tussen Londen en Edinburgh pendelen. Alle Lumo-treinen zijn volledig elektrisch, stoppen in Morpeth, Newcastle en Stevenage, en zijn erop gericht om lagere tarieven te bieden dan andere vervoerders.

• Great Northern, East Midlands Railway, TransPennine Express, Northern Trains, Hull Trains, ScotRail, CrossCountry en Grand Central bedienen bepaalde delen van de route voordat ze afbuigen.

Voor een rechtstreekse reis van Londen naar Edinburgh biedt LNER de meeste keuze in reistijden, terwijl Lumo voordeliger kan zijn als je van tevoren kunt boeken.

Walter Baxter/CC BY-SA 2.0,

Een LNER Azuma-trein op de ECML.

Faciliteiten aan boord

Treinen van LNER Azuma hebben zowel Standard als First Class zitplaatsen. Standard biedt gratis wifi, stopcontacten, bagagerekken en een café-bar waar snacks en drankjes worden verkocht (die je kunt bestellen en bij je zitplaats kunt laten bezorgen via de 'Eat at your Seat'-QR-codes aan boord). First Class biedt ruimere zitplaatsen, bediening aan je zitplaats en gratis eten en drinken. Als knipoog naar de dorpen en steden op de route bevat het menu van LNER lokaal ingekochte producten uit het hele netwerk. Er zijn toiletten in elk rijtuig en er is ruimte voor fietsen (reserveren aanbevolen).

De treinen van Lumo hebben alleen Standard Class, met gratis wifi, stopcontacten bij elke zitplaats en een modern interieur. Lumo heeft geen café-bar, maar biedt wel een cateringwagen aan. De zitplaatsen bij Lumo zijn compacter dan bij LNER, wat de tarieven laag houdt, maar op langere reizen wat krap kan aanvoelen.

MrBoyt/CC BY-SA 4.0

Een Lumo-trein.

Tickets en flexibiliteit

Ticketprijzen variëren sterk, afhankelijk van hoe ver van tevoren je boekt en welke maatschappij je kiest. Prijzen voor niet-flexibele enkele reizen (Advance singles) tussen Londen en Edinburgh beginnen vanaf ongeveer £ 30 bij Lumo en vanaf £ 80 bij LNER. Flexibele enkele reizen met Lumo beginnen daarentegen bij ongeveer £ 90, en op LNER kunnen Anytime Single-tickets variëren van £ 100 tot meer dan £ 200.

Met Off-Peak- en Anytime-tickets van LNER kun je je reis onderbreken, zodat je een paar uur in York of Durham kunt doorbrengen voordat je later die dag verder naar het noorden of zuiden reist. Als je wilt overnachten, moet je voor elk deel van de reis een apart ticket kopen. Advance-tickets binden je aan een specifieke trein en zijn dus niet geschikt om flexibel in en uit te stappen.

Lumo-tickets zijn altijd treinspecifiek, dus je kunt je reis niet onderbreken.

Interrail-passen

De East Coast Main Line is volledig inbegrepen bij Interrail -passen. Bij LNER hebben pashouders een zitplaatsreservering nodig (gratis), die online kan worden geboekt. Ook Lumo verplicht pashouders om voor de reis een gratis zitplaatsreservering te maken.

Je reis onderbreken op de East Coast Main Line

Langs de East Coast Main Line liggen verschillende stations die de moeite waard zijn voor een tussenstop of overnachting. York biedt het National Railway Museum en een historisch centrum direct naast het station. Durham beloont zelfs een kort bezoek met de kathedraal en wandelingen langs de rivier, die al vanuit de trein te zien zijn als je aankomt. Newcastle biedt je de Tyne Bridge en Quayside binnen enkele minuten vanaf het perron.

Conor Murphy

Een LNER Azuma die de rivier de Trent oversteekt.

East Coast Main Line: de reis

De route van de East Coast Main Line begint op Londen King's Cross, een station dat is herbouwd met een brede glazen hal en uitstekende verbindingen met de metro. De oorspronkelijke overkapping uit 1852 is nog altijd in gebruik, ontworpen door architect Lewis Cubitt, en de dubbele tongewelven behoorden destijds tot de grootste overspanningen ter wereld. King's Cross is in de spoorweggeschiedenis ook berucht om de fotospot 'Platform 9¾' van Harry Potter, hoewel de echte perrons in werkelijkheid van 0 tot 11 genummerd zijn.

Als je voor vertrek in de buurt verblijft, breng dan een bezoek aan de British Library naast station St Pancras, waar alles ligt van de Magna Carta to originele songteksten van de Beatles. Ga voor een maaltijd naar Caravan op Granary Square voor gerechten met wereldwijde invloeden, of haal voor het instappen een koffie bij Hermanos, een felroze kiosk die Colombiaanse koffie serveert op het station.

De eerste kilometers na het verlaten van King's Cross deelt de lijn het spoor met de Thameslink en voorstedelijke diensten, om vervolgens af te splitsen bij Alexandra Palace, een belangrijk knelpunt waar vier sporen zich door Victoriaanse spoorgleuven persen. De trein rijdt verder Hertfordshire in, waar je kerktorens boven de dorpen uit ziet steken.

Divyansh Jain

Station King's Cross.

Voorbij Stevenage verandert het landschap in open akkers. Bij helder weer zijn aan de rechterkant vliegvelden uit de oorlogstijd te zien, die herinneren aan het RAF-erfgoed van de regio. Het vlakke landschap is een van de redenen waarom de ECML zulke lange, rechte stukken heeft, die perfect zijn om op hoge snelheid te rijden. De kathedraal van Peterborough komt al voor het station in zicht, met de kenmerkende vroeg-Engels gotische gevel op het westen gericht.

Ten noorden van Peterborough kruist het spoor de Fens, een uitgestrekt, moerassig laaglandgebied dat wordt gekenmerkt door een vlak landschap en kilometerslange, kaarsrechte afwateringskanalen, met hier en daar een windmolen aan de horizon. Let tijdens het passeren op paarden, reeën en waterreeën in de velden, of bruine kiekendieven die in de lucht zweven.

Phil Hearing

De Fens.

Als je Grantham nadert, begint het spoor te stijgen, wat een kort uitzicht biedt over de Vale of Belvoir. Na Newark North Gate glijdt de trein over de rivier de Trent. Net ten zuiden van Newark ligt een van de weinige gelijkvloerse kruispunten van Groot-Brittannië waar twee hoofdlijnen elkaar op gelijke hoogte kruisen, wat betekent dat treinen soms op elkaar moeten wachten, net als auto's bij een kruispunt.

Doncaster biedt een inkijkje in het stedelijke spoorwerkerfgoed. Doncaster Works was ooit een van de grootste spoorwegtechnische knooppunten van Groot-Brittannië en produceerde locomotieven zoals de Flying Scotsman en de Mallard. Tegenwoordig ligt het station op een druk spoorknooppunt in de vorm van een driehoek, waar goederenverkeer van en naar de havens aan de oostkust zich tussen de passagierstreinen door manoeuvreert.

Bij het vertrek raast de route door voormalige mijnstadjes voordat je York bereikt, een van de hoogtepunten van de lijn. York Station, geopend in 1877, was ooit het grootste ter wereld en is een indrukwekkend, gebogen victoriaans bouwwerk met een weids dak dat ontworpen is om stoom snel te laten ontsnappen. Het National Railway Museum ligt er vlak achter. Als je een paar uur de tijd hebt, ligt de York Minster op 15 minuten lopen, waarbij je door de stadsmuren loopt. De rivier de Ouse stroomt onder het spoor door voordat je de stad in noordelijke richting verlaat.

Sarah

York.

Na York loopt de lijn door Northallerton en Darlington alvorens aan te komen in Durham. Hier mindert de trein vaart terwijl het spoor de rivier de Wear oversteekt op een hoog viaduct, wat een prachtig uitzicht biedt op de kathedraal van Durham. Het viaduct van Durham, geopend in 1857, was destijds een omstreden bouwproject omdat critici vreesden dat de enorme stenen bogen de skyline zouden domineren, maar tegenwoordig is het een van de meest karakteristieke kenmerken van de stad. Het historische centrum ligt op ongeveer 15 minuten lopen van het station.

Jeffrey Zhang

Durham.

Voorbij Chester-le-Street opent de Tyne Valley zich voordat je Newcastle binnenrijdt over de King Edward VII Bridge, met de Tyne Bridge en de Sage Gateshead zichtbaar in het oosten. Newcastle Central is een zeldzaam voorbeeld van een station met perrons in een bocht, gebouwd in 1850 naar een ontwerp met technische inbreng van Robert Stephenson, de zoon van de 'Vader van de Spoorwegen' George Stephenson (wiens belangrijkste innovaties onder meer de Stephenson-spoorwijdte waren, die de wereldwijde standaard voor spoorbreedte beïnvloedde, en de Rocket, een locomotief die een nieuwe norm stelde voor snelheid en efficiëntie). Het station ligt midden in het stadscentrum, vlak bij het Baltic Centre for Contemporary Art.

Keiteu Ko

Newcastle.

Ten noorden van Newcastle volgt het spoor de kust van Northumberland en kom je op een van de mooiste, maar meest ondergewaardeerde trajecten van het hoofdspoornet in het VK. Als je Alnmouth nadert, opent de monding van de Aln zich naar de zee, met modderplaten en wadende zeevogels bij eb. Het marktstadje Alnwick ligt op een korte busrit (X18 of X20) van station Alnmouth en herbergt Alnwick Castle en Barter Books, een tweedehands boekwinkel in een verbouwd stationsgebouw.

Niet lang na vertrek uit Alnmouth kun je bij helder weer Lindisfarne, ook wel bekend als Holy Island, voor de kust zien liggen. Het eiland is met het vasteland verbonden via een getijdenweg en herbergt Lindisfarne Priory en Lindisfarne Castle. Het volgende deel van de route wisselt af tussen boomrijke stukken spoor en weidse uitzichten op de rotsachtige kustlijn, met vaak vissersboten in de kleine haventjes.

John Mark Strange

Lindisfarne.

De nadering van Berwick-upon-Tweed, de meest noordelijke stad van Engeland, wordt gedomineerd door de Royal Border Bridge, een viaduct met 28 bogen dat de East Coast Main Line over de rivier de Tweed leidt. De brug is ontworpen door Robert Stephenson en in 1850 geopend door koningin Victoria. Hij is voornamelijk gebouwd van lokaal zandsteen, met metselwerk aan de binnenkant.

Voorbij Berwick loopt de lijn over kliffen en door boerenland, waarbij de Bass Rock – witgekleurd door de jan-van-genten – opduikt zodra de trein East Lothian nadert.

Digital Geek

Berwick-upon-Tweed.

Als je Edinburgh nadert, rijzen in het zuiden Arthur's Seat and Salisbury Crags op, voordat de trein in een bocht station Waverley binnenrijdt. Waverley is vernoemd naar de roman 'Waverley' van Sir Walter Scott. Het enorme dak overspant 19 perrons en qua aantal perrons en totale omvang is het na London Waterloo het grootste station van Groot-Brittannië. Het station ligt in een verdiepte ligging tussen de Old Town en de New Town, waardoor je direct toegang hebt tot beide.

Als je een tijdje in Edinburgh verblijft, wandel dan omhoog naar het kasteel voor uitzicht over de stad, of volg de Royal Mile naar Holyrood Palace. Het National Museum of Scotland ligt op 15 minuten lopen van het station en toont archeologie, design en transportgeschiedenis. Als je wilt eten, biedt The Devil's Advocate in the Old Town moderne Schotse gerechten en een keuze uit meer dan 300 whisky's. Heb je zin in iets lichters? Ga dan naar The Milkman, een begrip in Edinburgh, voor uitstekende koffie en gebak op twee locaties in Cockburn Street. De grotere, originele vestiging heeft vintage snoepwinkelborden en buitenbankjes die perfect zijn om mensen te kijken.

Sid Saxena

Edinburgh.

Verder vanaf Edinburgh

Edinburgh Waverley is een knooppunt voor treinreizen door heel Schotland en daarbuiten, met rechtstreekse treinen naar de meeste grote steden in het VK. Vanaf hier kun je overstappen naar het noorden, westen of oosten voor een paar van de mooiste panoramische treinreizen in Groot-Brittannië.

Reis voor de landschappen van de Highlands naar het noorden over de Highland Main Line naar Inverness, waarbij je over de uitlopers van de Grampians klimt en de hoogste spoorwegtop van het VK bij Drumochter passeert. Om de Schotse westkust te verkennen, neem je de trein van Edinburgh naar Glasgow en stap je over op beide takken van de wereldberoemde West Highland Line naar de kustplaatsjes Oban en Mallaig.

Je kunt vanaf Edinburgh ook naar het noorden reizen, over de East Coast Main Line-uitbreiding naar de steden Dundee en Aberdeen. Dit traject kruist twee van de bekendste spoorwegiconen van Schotland: de rode cantilever-bogen van de Forth Bridge en de weidse Tay Rail Bridge. De Forth Bridge, voltooid in 1890, is nog altijd een van de meest herkenbare spoorwegconstructies ter wereld en staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Tay Bridge is intussen de tweede met deze naam. Zijn voorganger stortte in tijdens een storm in 1879 met een trein erop, een ramp die de normen voor spoorwegtechniek decennialang heeft beïnvloed. Ten noorden van Dundee loopt het spoor vlak langs de Noordzee en passeert het schilderachtige stranden zoals Lunan Bay en het getijdenwater van het vogelrijke Montrose Basin.

Ga op vakantie langs de East Coast Main Line naar Edinburgh (en verder), of ontdek onze andere slow travel treinreizen naar Schotland. Je kunt ook een deel van het traject reizen tijdens een uitstapje naar York en Skipton.

Lees onze complete gids voor een bezoek aan Schotland, of over zes van de mooiste treinroutes in Europa en het Verenigd Koninkrijk.