De avontuurlijke kant van België: Wallonië

Slow travel en de natuur horen echt bij elkaar; een vleugje onvoorspelbaarheid maakt hier helemaal deel uit van de ervaring. Terwijl het stadscentrum achter het treinraam vervaagt of de heuvels onder je voeten of fietspedalen opdoemen en weer verdwijnen, laat een globaal reisschema ruimte voor verrassingen. Of je nu toevallig op een spectaculair uitzichtpunt stuit of door een vertraging een verborgen restaurantje ontdekt, er is altijd ruimte om op ontdekkingstocht te gaan. Net zoals je een tafel en een gesprek kunt delen met vreemden in een trein door de velden van Frankrijk, kun je net zo gemakkelijk een roedel herten tegenkomen in een rustig, bebost dal. 

Het was in het minder bekende Wallonië, in België, waar mijn collega Harriet en ik deze combinatie van slow travel en avontuur op de proef stelden. Velen zullen België kennen van Vlaanderen en de prachtige steden Brugge, Gent en Antwerpen. Maar trek naar het zuiden en je vindt een wildere kant van België, met echte heuvels, beboste valleien en kronkelende rivieren.

Harriet Matthews

Dag 1

4.45 uur. De wekker gaat. Normaal gesproken word ik daar niet heel enthousiast van, maar dit keer was de vroege wekker het startsein voor een paar dagen op ontdekkingstocht. Als kind uit een militair gezin ben ik opgegroeid in Mons, en ik had er enorm veel zin in om terug te gaan en de regio verder te verkennen, om de bossen en kronkelende valleien te herontdekken die ik me nog vaag herinner uit mijn jeugd. 

De trein van 05:31 uur uit Winchester was keurig op tijd, waarna ik met de metro door Londen naar St. Pancras International reisde, voor de Eurostar van 09:01 uur naar Brussel. 

Nadat ik op het station ontbijt en een nieuw boek voor de reis had gehaald, ontmoette ik Hatty vlak voor de check-in, en binnen 10 minuten waren we erdoorheen. 

De tijd vloog voorbij en de klok versprong toen we even Frankrijk doorkruisten, via Lille en verder naar België en Brussel-Zuid. Brussel-Zuid is een behoorlijk groot station en een knooppunt voor aansluitingen naar Nederland, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk; maar je loopt al snel de centrale stationshal in, met een duidelijk en overzichtelijk beeld van de treinaanwijzers en perrons. Dus ondanks dat we een overstap van slechts 28 minuten hadden, hadden we alle tijd om onze treinkaartjes voor de rest van de reis te kopen, wat lunch te halen bij de Carrefour en onze weg te vinden naar het perron voor de trein naar Namen, de hoofdstad van Wallonië.

Elke stad en elk landschap komt in de zon nog beter tot zijn recht, maar Namen heeft een gastvrij plein voor het station en een groot voetgangersgebied, met tal van middeleeuwse, kronkelende straatjes die zich een weg door de stad banen. Namen heeft een interessante, specifieke regel in het hele centrum: als de oversteekplaats zwart is geverfd, mag je overal oversteken en hebben voetgangers overal voorrang op al het verkeer. Dat gezegd hebbende, raden we je natuurlijk altijd aan om goed uit te kijken voordat je de weg op stapt!

We gingen op weg naar ons hotel, Les Tanneurs, gelegen op de plek van de oude leerlooierij van de stad. Het hotel is groots opgezet en bestaat uit 13 onderling verbonden herenhuizen, prachtig gerestaureerd en vol met rode baksteen en houten balken. Ze hebben ook een door Michelin aanbevolen restaurant, l'Espièglerie, op de begane grond. De kamers waren groot, sommige zelfs met een eigen sauna, wat een verrassing was en gelukkig optioneel, gezien de temperatuur van meer dan 30 graden.

Nadat we onze tassen hadden weggezet, gingen we met Valerie op pad op een paar e-bikes van Coop Cyclette om de oevers van de Maas te verkennen tijdens een tocht naar Dinant en terug. Zowel de Belgen als de Nederlanders staan bekend om hun cultuur van fietsen, en de infrastructuur in Wallonië is ronduit uitzonderlijk te noemen. Een netwerk genaamd 'RAVeL' verbindt duizenden kilometers aan jaagpaden en stilgelegde spoorlijnen tot autovrije paden voor fietsers en wandelaars. Over een van deze stukken van de RAVeL fietsten we richting Dinant.

Het was aardbeienseizoen in Wallonië, en de eerste tekenen daarvan zagen we al toen we de stadsgrenzen van Namen achter ons lieten. Langs het jaagpad stonden aardbeienkraampjes die bakjes ongelooflijk zoete, sappige aardbeien uit de omliggende velden verkochten.

Terwijl we verder fietsten, passeerden we het ene na het andere kasteel langs de oevers van de Maas, eigendom van rijke en bekende Belgen die ze als vakantiehuis gebruiken. Wallonië is de regio met de hoogste concentratie kastelen ter wereld, een prachtige maar duidelijke herinnering aan de geschiedenis. Ze zijn allemaal anders en variëren in pracht en praal, maar ze hebben allemaal een prachtig uitzicht en toegang tot de rivier. Het jaagpad volgt de rustige bochten van de Maas richting Dinant, met onderweg een paar dorpjes waar je in gezellige café's terecht kunt voor een welkome verfrissing.

Dinant zelf is een prachtige stad aan de rivier, die in de volksmond ook wel het 'Cannes van de Maas' wordt genoemd. De stad wordt omringd door een imposante citadel op een hoge rotspartij en een paar indrukwekkende rotsen die de zuidgrens van de stad markeren. Eén rijbaan van de hoofdweg loopt daadwerkelijk dwars door de rotsen heen, en het is de moeite waard om te zien hoe krap de lokale bussen erdoorheen manoeuvreren. De stad is ook de geboorteplaats van Adolphe Sax, , en de stadsbrug is versierd met saxofoonbeelden om zijn uitvinding te vieren.

De route naar Dinant en terug is in totaal zo'n 60 km, afhankelijk van hoeveel je in Dinant zelf rondkijkt. Hoewel het terrein vlak is, is een fietsbroek misschien geen overbodige luxe voor wat extra comfort, vooral voor de laatste 20 km terug naar Namen. Onze weg terug naar Namen werd regelmatig onderbroken door families Canadese ganzen die hun kuikens van en naar de rivier begeleidden.

Na een rustpauze en een koude douche gingen we de stad weer in voor het avondeten. Namen is niet de grootste of drukste stad, maar zit vol karakter met tal van bars en restaurants waarvan de terrassen overlopen op de stoep, zodat je optimaal kunt genieten van het buitenleven op de kasseien. De gezelligste plek was het marktplein, met uitzicht op de scheve kerk, waar mensen vroeger aten en dronken op veilige afstand van de rivieroevers om aanvallen van vijanden die uit het water opdoken te vermijden.

We genoten van lokaal trappistenbier, gebrouwen door monniken uit de regio – waarvan sommige behoorlijk sterk kunnen zijn – en Boulets à la Liégeoise (Luikse gehaktballen), in een saus op basis van bier. Ongelooflijk lekker en zeer welkom na een dag reizen en fietsen. Na het eten slenterden we door een aantal voetgangerszones van de stad en verkenden we de lokale straatjes, voordat we teruggingen naar het hotel voor een zeer welverdiende nachtrust ter voorbereiding op het avontuur van de volgende dag.

Dag 2

De tweede dag van onze reis naar Wallonië stond in het teken van het verkennen van de valleien en bossen ten zuiden van Dinant en de rivier de Lesse. We stapten op de trein (die elk uur rijdt) door de Maasvallei naar Anseremme om onze gids Julien Libert te ontmoeten, die ons de omgeving zou laten zien.

Er stonden twee wandelingen op het programma: de eerste vanaf het station van Anseremme, door het dorp, om vervolgens via een brug en een trap het bos in te gaan. Gezien de vele rivieren wisten we dat dit een pittige wandeling met flink wat hoogteverschil zou worden. Vanuit Anseremme klommen we langs een aantal huizen en weiden vol wilde bloemen naar de bergkam van de vallei. Onderweg vingen we door de bladeren al een glimp op van het uitzicht dat ons te wachten stond, en toen we er eenmaal waren, werden we niet teleurgesteld. We waren naar een punt geklommen boven een aantal torenhoge rotsen die uitkeken over de rivier diep onder ons. Met bomen begroeide valleien strekten zich uit zover het oog reikte, met de rivier die zich een weg naar de horizon baande.

Na het oversteken van een hoofdweg kom je bij een klimgebied dat populair is onder zowel de lokale bevolking als toeristen. Sommige lokale klimmers hebben hier zelfs een highline gespannen van een paar honderd meter lang, hangend op een paar honderd meter hoogte. Het is in feite een combinatie van zo'n 20 met elkaar verbonden slacklines die zo'n 100 meter boven de grond zweven – niets voor mensen met hoogtevrees! Er kampeerden wat Duitsers boven op een grote rotswand; of ze nu hun zinnen hadden gezet op deze highline of gewoon genoten van het buiten zijn, het uitzicht en het klimmen. Maar toen we de hoek om gingen, doken er alweer meer kastelen op met prachtige tuinen en doolhoven. Vanaf hier doken we het bos weer in, via een paar steile haarspeldbochten naar de rivierkant. Als je de rivier volgt, kom je vanzelf weer terug in Anseremme, langs een watersportvereniging, een jachthaven en een prachtige trouwlocatie. De wandeling is in totaal zo'n 10 km lang, met ongeveer 400 hoogtemeters. De route was goed aangegeven met blauwe pijlen op alle belangrijke knooppunten. Je kunt ook kaarten ophalen bij het VVV-kantoor in Namen of Dinant, waar deze routes op staan, zodat je deze en andere wandelingen gemakkelijk kunt volgen.

De tweede wandeling begon één station zuidelijker, in Gendron-Celles – de trein rijdt elk uur om 28 minuten over het uur. In de buurt van het station in Anseremme vind je echter een bar en een boulangerie, dus als je wat tijd moet overbruggen, kun je een drankje of een welverdiend gebakje halen en van de rivier genieten.

De treinreis is maar kort: 1 station en 7 minuten later komen we aan in Gendron-Celles. Hier is een groot kajakverhuurbedrijf gevestigd, waarmee we later de rivier af zullen zakken naar Anseremme. Maar eerst: een wandeling van 5 km door het natuurreservaat van Furfooz. Dit reservaat wordt door de regio onderhouden. Het natuurgebied bestaat uit rotsen, kliffen en grotten die verbonden zijn met een grote ondergrondse rivier.

Na een paar kilometer komen we bij een klein restaurantje genaamd La Flobette: een prachtige plek direct aan de oever van de rivier, met een uitsluitend vegetarisch menu met lokale, seizoensgebonden ingrediënten en verfrissende zelfgemaakte limonade. Na het eten gaan we weer op pad en klimmen we richting de kassa van het park van Furfooz. De toegangsprijs om in het reservaat te wandelen is € 7. De opbrengst gaat volledig naar het onderhoud van het reservaat, de vogels, vleermuizen en andere dieren die er leven, en het beheer van de kliffen en bomen. Onderweg door het reservaat komen we Romeinse en middeleeuwse ruïnes tegen, evenals een steile trap naar een prachtig uitzichtpunt door de rotsen over de vallei, waar we enorme roofvogels boven ons zien cirkelen. Dit is blijkbaar een van de meest Instagrammable plekken van Wallonië, maar we hebben geluk en hebben de plek voor onszelf om te genieten van het groen van het bos, het blauw van de rivier en de relatieve koelte van de rotsen. Het pad brengt ons uiteindelijk weer terug naar de rivier om onze weg terug te vervolgen naar het station van Gendron-Celles.

Het kajakbedrijf, Dinant Evasion, is een serieuze onderneming. Ze hebben wel duizend kajaks, dus in de hoogzomer of tijdens een bijzonder warm weekend is de kans groot dat deze activiteit – en de rivier – erg druk is. Omdat het buiten het vakantieseizoen was, hadden we echter het geluk dat het water rustig was. Met af en toe een milde stroomversnelling stroomde de rivier rustig door. Zonder veel te peddelen schoten we snel op. We raakten slechts af en toe de oever of liepen vast op de ondiepere binnenbochten van de rivier, terwijl we weer even moesten ontdekken hoe je ook alweer kajakt.

Een paar bochten in de rivier verder kwamen we langs een prachtig kasteel dat sprekend leek op Zweinstein, gelegen boven op een klif, letterlijk direct aan de rivier. Visueel was het adembenemend, en terwijl we ons door de rivier lieten meevoeren, konden we het in ons opnemen voordat we via nog een stroomversnelling langs een gezin kwamen dat uitgebreid zat te dineren aan een eettafel midden in een ondiep deel van de rivier – compleet met stoelen, bestek en serveerschalen. We vervolgden onze weg stroomafwaarts en eindigden aan de rand van Anseremme – een tocht van zo'n 11 tot 12 km, afhankelijk van hoe recht je kunt sturen. We kwamen aan in Anseremme en voltooiden zo onze triatlon van 2 wandelingen en een kajaktocht. Hatty viel al snel in slaap in de trein terug naar Namen (opnieuw een uurdienst die altijd 8 minuten voor het hele uur vertrekt), en zelf deed ik ook een paar minuten mijn ogen dicht. Het was een prachtige dag geweest waarin we fantastische bossen, valleien en de rivier hadden verkend, maar de hitte had zijn tol geëist en we waren allebei behoorlijk uitgeput.

We namen in Les Tanneurs de tijd om af te koelen en ons op te frissen, voordat we op pad gingen voor onze tweede en laatste maaltijd in Namen. We vonden een prachtig restaurant genaamd L’huile Sur les Feu, een Italiaans restaurant waar ze een van de lekkerste pasta's serveerden die ik in tijden heb gegeten. Ik kan de 'Demi-Lunes' of 'halve maan'-pasta ten zeerste aanbevelen als je er bent. Ik probeerde een Orval – nog een trappistenbier uit het uiterste zuiden van België, echt een 'Marmite-biertje' (je houdt ervan of je haat het). Gelukkig behoor ik tot de eerste categorie.

Toen we terugliepen naar het hotel, stuitten we op een bar aan de rivier met uitzicht op de citadel en het water. We hoorden het geluid van een jachthoorntje, wat normaal gesproken op een jacht duidt, maar in dit geval was er misschien gewoon iemand aan het oefenen. Deze bar aan de rivier blijkt slechts af en toe open te zijn, aan de achterkant van Vino Vino. Het is alleen open als ze genoeg studenten hebben om te werken en het weer goed is; vandaag was zo'n dag. Iemand gaf ons uitleg over de wijnen en hun herkomst, terwijl we genoten van het uitzicht op de citadel, de rivier en de hardlopers die in de avond langs het water renden, in de afnemende hitte van de dag en het avondlicht.

Dag 3

Op dag drie gingen we naar Spa: een historisch kuuroord in de Ardennen, in het oosten van België, dat tegenwoordig misschien wel het meest bekend is vanwege de F1-race op Spa-Francorchamps, net om de hoek. 

Na een snel ontbijt bij Les Tanneurs stapten we op de trein van 08:20 langs een prachtig, zij het ietwat industrieel dal met nog meer beboste hellingen. Een ruime overstap in Luik gaf ons genoeg tijd om de stad een beetje te verkennen. Het station van Luik is, net als dat van Bergen, ontworpen door dezelfde architect, Santiago Calatrava, die duidelijk een passie heeft voor het moderne en misschien wel het sciencefictiongenre. Het is een kunstwerk, heel modern; volledig opgetrokken uit wit staal en glas, waardoor je het gevoel krijgt dat je buiten bent terwijl je binnen staat. Daarna hadden we een korte overstap van 8 minuten in Pepinster, maar dat is een heel klein station met slechts 4 perrons. Vanaf hier volgden we een andere rivier, de Hoëgne, richting de stad Spa. 

In Spa werden we op het station opgewacht door Gauthier. Hij is de eigenaar van een kleine Guinguette (bar) en fietsenwinkel die aan het perron grenzen. Dit is een man die hier is opgegroeid en overal in Europa, hoewel hij nu dichter bij huis blijft met zijn eigen bedrijf waarmee hij mensen helpt de omgeving en de lokale flora en fauna per fiets te ontdekken. Hij helpt ook lokale bedrijven om hun ecologische voetafdruk te verkleinen door bakfietsen te leveren voor leveringen en logistiek, en hij heeft grootse plannen om van Spa een koploper te maken op het gebied van fietsmobiliteit in België. Zijn energie en passie werkten aanstekelijk, en met de verhuur van de allerbeste e-mountainbikes en tal van verschillende routes om te verkennen, kun je zelf op avontuur gaan of Gauthier boeken om je rond te leiden. Als je er zelf opuit trekt, brengt Gauthier zelfs je bagage naar je hotel terwijl je fietst. 

Gauthier leidde ons door de stad en we haalden wat broodjes voordat we naar het zuiden klommen richting de bron van de Berinzenne. Spa is het oorspronkelijke kuuroord van Europa en heeft verschillende bronnen die de stad haar naam geven, elk met unieke eigenschappen. De Berinzenne-bron zit bijvoorbeeld vol ijzer, wat geweldig is voor de huid. Je kunt rechtstreeks uit de open bron vlak naast de weg drinken; het smaakt een beetje bruisend en heeft een sterke ijzersmaak. Peter de Grote zwoer hierbij om zijn kwalen te genezen en dronk liters van dit water om zijn lever- en spijsverteringsproblemen te verhelpen. Ik zou geen liters aanraden, maar een slok is zeker het proberen waard. 

De bron ligt halverwege onze klim vanuit het dal waarin Spa ligt; de rest van de klim bevat een paar haarspeldbochten om het Nationaal Park Hoge Venen (La Fagne) te bereiken. Eenmaal daar beklimmen we een toren die uitkijkt over het hele park en over wat voelt als heel België. We kunnen het hoogste punt van België in het oosten zien liggen, Spa in het noorden, en in de verte contouren van Duitsland achter de heuvelruggen. Vanaf de Hoge Venen gaan we het bos weer in en slingeren we via grindpaden en trails naar het vliegveld. Daar picknicken we terwijl we kijken naar parachutisten die halsbrekende toeren uithalen en met een noodgang op de grond afvliegen om pas op het allerlaatste moment op te trekken.

Na de lunch doken we het bos weer in en daalden we de heuvel die we zojuist beklommen hadden weer af richting de stad. We volgden nog meer bospaden en een ander deel van het RAVeL-netwerk, dat gelukkig de hele weg naar de stad vals plat bergafwaarts liep. Eenmaal terug op het station dronken we een biertje met Gauthier en een vriend van hem die een brouwerij runt, voordat we naar ons hotel gingen. Een fantastisch welkom in de regio en in Spa.

Na een paar dagen flink wat kilometers op de fiets en te voet te hebben afgelegd, gaf de middag in Spa ons de kans om te genieten van waar de stad zo bekend om staat: ontspanning en thermale baden. Al sinds de Romeinse tijd, en daarvoor de Kelten, komen mensen naar dit deel van België voor de helende werking van zowel het water als de lucht en de bossen in de omliggende valleien. Na een ritje met een bijzondere kabelspoorbaan naar de wellness op de heuvel, namen we een kijkje in de verschillende behandelkamers, waaronder een paar behoorlijk intimiderende douches en een vacuümverpakt modderbad (schijnbaar erg goed tegen artrose). We maakten kennis met koperen baden, die reageren met de zuurgraad van het ijzerrijke water om eczeem en andere huidaandoeningen te helpen genezen. 

Wij kozen braaf voor de rustgevende kwaliteiten van het zwembad, de wildwaterbaan en de whirlpools van het hoofdgedeelte, en namen een kijkje in de sauna en het stoombad. Een heerlijk herstel na alle inspanning.

Ons verblijf voor de nacht was een prachtig hotel in renaissancestijl: Les Villas des Fleurs, in het hart van Spa. Een hotel met 12 kamers, met heerlijk grote kamers en ruime badkamers, op korte loopafstand van beide stations in Spa (die allebei een prima uitvalsbasis vormen voor elk hotel in de stad). Maar onderweg naar het diner konden we de verleiding niet weerstaan om een kijkje te nemen bij Hotel Les Bains, een onlangs gerenoveerd 5-sterrenhotel tegenover het casino in het centrum van de stad. Het hotel is een kunstwerk op zich en is gevestigd op de plek van de oorspronkelijke thermen van de stad. Het hotel is met uiterste zorg en precisie gerenoveerd om de grandeur en kunstwerken van het oorspronkelijke gebouw in ere te herstellen, inclusief de voormalige badkamers op de begane grond en een hypermoderne thermale spa in het souterrain. Als je op zoek bent naar een luxueuzer verblijf in Spa, voldoet dit hotel aan al je wensen. 

We sloten de dag af met een diner in het Van der Valk hotel, een derde geweldige optie in Spa. Dit hotel beschikt over een eigen kabelspoorbaan naar de thermen op de heuvel, zodat gasten in hun badjas vanuit hun hotelkamer met de lift naar de baden kunnen reizen die uitkijken over de stad. Terwijl we aten, stegen er twee heteluchtballonnen op vanaf de parkeerplaats van het restaurant, wat heel bijzonder was om van zo dichtbij mee te maken.

Dag 4

De laatste dag van ons avontuur in Wallonië gaf ons vanochtend de kans op een allerlaatste wandeling door de bossen van Spa, voordat we de trein terug naar het VK pakten.

Na het ontbijt ontmoeten we onze gids Philippe Calonne in de lobby van het hotel: een man die de streek door en door kent, met een passie voor en kennis van de natuur waar ik alleen maar van kan dromen. Hij leidt ons moeiteloos door de stad en wijst op de verschillende historische gebouwen en architectonische stijlen terwijl we de heuvel op lopen richting het bos. Omdat Spa op de bodem van de vallei ligt, moet je hoe dan ook een stukje klimmen, welke kant je ook opgaat. Het duurt echter helemaal niet lang voordat we omringd zijn door bomen en de geluiden van de beschaving achter ons laten. We passeren de laatste huizen in een rustige buitenwijk, steken een brug over en beklimmen een kleine helling om vervolgens te worden begroet door een prachtig meer dat in het bos verborgen ligt. Zoals we later horen van onze ober, is dit een meer dat zelfs de lokale bevolking niet kent. Het is in het verleden door de adel aangelegd voor mensen die de stad wilden ontvluchten om van de natuur te genieten. Hoewel het meer door de mens is gemaakt, zou je dat nooit zeggen, mede door de verschillende boomsoorten die in de herfst voor een prachtig kleurenpalet zorgen. Vanaf het meer volgen we de Route des Artistes. Alle bospaden zijn verkrijgbaar bij het toeristenbureau in de stad, maar Philippe kent het pad op zijn duimpje en leidt ons dieper het bos in. 

We wandelen door open plekken met beuken- en eikenbomen, omringd door varens, daslook en bosbessenstruiken. Op sommige bomen groeien paddenstoelen; sommige zijn eetbaar, andere absoluut niet, zo wijst Philippe ons. Terwijl we klimmen, houden we even stil en horen we een geritsel in het struikgewas aan onze linkerkant. We draaien allemaal onze hoofden om en zien een groot hert met een enorm gewei, dat nog even achterom kijkt terwijl het zijn weg door het bos vervolgt. We horen later dat anderen die al jaren in deze bossen wandelen nog nooit een hert hebben gezien, en het is ons gelukt om er meteen bij onze eerste wandeling een te spotten. 

Vanaf de top van de klim dalen we langs een van de vele beken weer af naar de stad. We kiezen voor La Picherotte. Dit is een beek die ook weer vol ijzer en andere mineralen zit. Terwijl we lopen, kleurt het water oranje en soms zelfs rood door de ijzerhoudende deeltjes die op de rotsen en de rivierbodem zijn neergeslagen. Er hangt een ijzerlucht in de lucht, en Philippe legt uit dat dit volkomen natuurlijk is en geen vervuiling, wat veel mensen denken. 

Terwijl we afdaalden naar de stad, legde Philippe uit dat Spa vroeger bekendstond als het 'Café de l'Europe', omdat er veel adel en invloedrijke mensen naar de regio kwamen voor de helende werking en de frisse lucht. Zij deelden er geheimen en bouwden een spionnennetwerk op, waar ook Casanova deel van uitmaakte voordat hij wegens diverse misdragingen werd verbannen. Terwijl we de Notre-Dame-kathedraal in het centrum van de stad naderden, vertelde hij ook het verhaal van Sint-Remaclus (Saint Remacle). Deze heilige bracht als eerste het christendom naar Spa. Toen hij met zijn ezel vol bagage vanuit een nabijgelegen stad naar Spa reisde, werd hij aangevallen door de duivel in de gedaante van een wolf. Sint-Remaclus temde de wolf en dwong hem om zijn spullen en stenen naar de stad te dragen. Tegenwoordig wordt hij geëerd als degene die het christendom naar de regio bracht. 

We sloten onze wandeling af met een biertje en lokaal Spa-water op het stadsplein voordat we de trein terug naar het VK pakten. De reis terug naar Londen verliep vlekkeloos. We gingen allebei behoorlijk moe maar diep onder de indruk van de schoonheid, natuur en diversiteit van Wallonië weer naar huis. Na zo'n gemakkelijke en snelle reis (3 uur met de trein vanuit Londen, met slechts één overstap in Brussel) sta je al midden in een beboste vallei te wandelen op een pad dat zowel door de Romeinen als door moderne klimmers is bewandeld. De heuvels komen tot leven door de geluiden van grote en kleine dieren, en de steden barsten van de geschiedenis, cultuur en kunst. Wallonië is een fantastische uitvalsbasis voor activiteiten, en vanuit Namen en Spa sta je met minimale inspanning midden in de natuur. Het eten is heerlijk, en het aanbod aan Belgische bieren en zelfs Belgische wijn is een fantastische beloning na een dag lang de verschillende valleien, rivieren en bossen van Wallonië te hebben verkend.

Guus Seldenthuis

We willen Philippe Maree van VisitWallonia en de andere gidsen die we onderweg mochten ontmoeten, hartelijk bedanken voor de geweldige kans om deze regio te ervaren en ons het allerbeste te laten zien wat Wallonië te bieden heeft op het gebied van actieve uitjes.