Stadsgids Antwerpen

Steevast verkozen tot een van 's werelds mooiste treinstations, staat Antwerpen-Centraal bekend als de 'Spoorwegkathedraal'. Als je hier voor het eerst onder de gewelfde koepel aankomt, sta je direct even stil om het ijzerwerk, het steen en de enorme schaal ervan te bewonderen. Het is een passende introductie tot een stad die schoonheid, kunst en design uiterst serieus neemt.

De gouden eeuw van Antwerpen werd gefinancierd door de handel in textiel, specerijen en edelmetalen. Dit geld ging rechtstreeks naar schilders als Rubens en Van Eyck, en die aandacht voor vakmanschap is tot op de dag van vandaag in de stad terug te vinden. De Koninklijke Academie voor Schone Kunsten, die in de jaren 80 de Antwerpse Zes voortbracht, trekt nog steeds opkomende ontwerpers van over de hele wereld aan. Op een zaterdagmiddag zie je ze aan het werk in studio's boven koffiezaken in de zijstraten van de Nationalestraat, de mode-as van de stad. 's Avonds trekt de oude havenwijk op Het Eilandje een vast publiek naar de bars aan het water en de pakhuizen die ook als galerie dienen. Park Spoor Noord, aangelegd op een voormalig spoorwegterrein tussen de haven en de stad, is de plek waar mensen hun zondagochtend doorbrengen. Het laat zien hoe bedreven de stad is in het herontwikkelen van haar industriële verleden voor groener, dagelijks gebruik.

Mika Baumeister

Kunst en design in Antwerpen

Het Eilandje

Op Het Eilandje komen de havengeschiedenis en het hedendaagse culturele leven van Antwerpen samen. De oude dokken zijn omgetoverd tot een wijk vol musea, wandelroutes langs het water en cafés in voormalige havengebouwen. Het is er vlak, weids en gemakkelijk te voet te verkennen langs de Schelde.

Het middelpunt is het MAS (Museum aan de Stroom), een gebouw van tien verdiepingen uit rode zandsteen dat doosvormige galeries op elkaar stapelt en onderdak biedt aan meer dan 600.000 objecten. De vaste tentoonstellingen belichten de relatie van de stad met de wereldhandel, de voedselcultuur van de zestiende eeuw tot nu, en persoonlijke verhalen van Antwerpen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdelijke tentoonstellingen variëren van Palestijns borduurwerk tot de diversiteit van de Antwerpse kapsaloncultuur. Neem eerst de roltrappen langs de buitenkant van het gebouw omhoog voor een 360-graden uitzicht over de actieve haven en de oude stad, en ga daarna pas naar binnen.

Frans Ruiter

Op korte loopafstand ligt het Red Star Line Museum , gevestigd in voormalige rederijgebouwen waar vroeger mensen werden geregistreerd die Europa verlieten voor Noord-Amerika. Dit was de vertrekplaats voor miljoenen migranten, en het museum richt zich op individuele verhalen aan de hand van brieven, foto's en persoonlijke bezittingen. Trek hier gerust meer tijd voor uit dan gepland, en bereid je erop voor dat de verhalen je nog lang zullen bijblijven.

Julie Pittevils

KMSKA

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen herbergt een van de indrukwekkendste collecties Vlaamse meesters, met belangrijke werken van Rubens, Van Dyck en de symbolistische schilder James Ensor, naast moderne en hedendaagse kunst. Tijdelijke tentoonstellingen varieerden van een groot Magritte-retrospectief tot sculpturen van Antony Gormley en diepgaande verkenningen van het Belgisch futurisme. Na een grondige renovatie zijn de historische zalen in hun oorspronkelijke proporties hersteld, met nieuwe witte, hoekige ruimtes die in de kern van het gebouw zijn geïntegreerd.

De modehoofdstad van België

Zes afgestudeerden van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten kwamen in 1986 aan op een Londense vakbeurs en herschreven eigenhandig de regels van de Europese mode. De Antwerpse Zes (Walter Van Beirendonck, Ann Demeulemeester, Dries Van Noten, Dirk Van Saene, Marina Yee en Dirk Bikkembergs) creëerden een esthetiek geworteld in deconstructie, poëzie en vakmanschap. De Academie is nog steeds een van 's werelds meest prestigieuze modeopleidingen en haar studenten blijven hun stempel drukken op de sector. Zowel Raf Simons, co-creatief directeur van Prada, als Pieter Mulier, creatief directeur van Alaïa, beschouwen Antwerpen als hun thuis.

Rond de Nationalestraat vind je studio's, kleine labels en pas afgestudeerde ontwerpers naast gevestigde namen. De Dries Van Noten flagshipstore is gevestigd in Het Modepaleis, een iconisch gebouw uit 1881, terwijl Ann Demeulemeester haar kleding naast haar interieurcollectie verkoopt in haar winkel op Het Zuid. Nieuwere labels zoals La Collection en Julie Kegels trekken de aandacht van het modepubliek. Het MoMu ModeMuseum wisselt tentoonstellingen af die laten zien hoe de scene zich blijft ontwikkelen, en de nabijgelegen conceptstore en het restaurant Graanmarkt 13 combineert opkomende modemerken met designstukken en boeken.

Lien Van Win

Eten in Antwerpen

De klassiekers

Als je wilt begrijpen hoeveel België van friet houdt, probeer dan Frites Atelier. Dit is een luxe frietzaak, een plek om rustig te gaan zitten en er een echte maaltijd van te maken. De aardappelen worden dik gesneden, twee keer gebakken voor een knapperige buitenkant en een zachte binnenkant, en geserveerd op een bord in plaats van in een papieren puntzak. De sauzen gaan veel verder dan de traditionele mayonaise; denk aan een schep stoofvlees eroverheen, parmezaan en truffel, of een pittige Andalousesaus met wat pit.

TheGoodEndedHappily/CC BY 4.0

Voor iets zoets moet je op zoek naar Antwerpse handjes (koekjes in de vorm van een handje). Deze kleine, handvormige koekjes zijn verbonden met de geschiedenis van de stad: boterachtig, licht knapperig en makkelijk voor onderweg. 

Wyron A

Eerst koffie

Antwerpen verhandelt al eeuwenlang koffie; in de haven liggen meer ongebrande bonen opgeslagen dan waar ook in Europa. Die band met de boon heeft bijgedragen aan een van de beste en meest ondergewaardeerde koffiescenes van Europa. Goed om te weten: in België is een café een bierkroeg, dus ga op zoek naar een koffiebar in plaats daarvan.

Caffènation was een van de eerste koffiebars in de stad die single-origin koffie net zo serieus nam als natuurwijn. Hoofdbrander Jeff Verellen is meervoudig Belgisch en tweevoudig wereldkampioen Aeropress, en de bonen – in eigen huis gebrand en ingedeeld op herkomst en smaakprofiel – worden geleverd aan tal van andere Antwerpse koffiebars. Verwacht lichte brandingen met veel helderheid en een uitgebreid espressomenu, van de huismelange tot wisselende single-origins.

Kolonel Koffie, in de wijk Het Zuid vlak bij de galeries en boetieks, heeft een gerichte selectie single-origins uit Kenia, Ethiopië en Costa Rica op de brew bar, gebrand op hun eigen Probat. Het terras loopt in het weekend snel vol.

Andy Roasters kiest voor een speelsere aanpak. Hun flagshipstore in het zuiden van de stad is ingericht als een diner uit de jaren 50, en de kaart leest ook zo, met vier filteropties variërend van het betrouwbare "Not So Fruity" tot de experimentele "Pink Series" naast de dagelijkse espresso. De Indonesische bonen zijn indrukwekkend.

Morrec/Visit Antwerpen.be

Duurzame bites

Vlaanderen was een van de eerste regio's in Europa die wekelijkse vleesvrije dagen in openbare instellingen promootte, en dat sijpelt door in de Antwerpse culinaire scene. Lokale producten en low-waste koken spelen de hoofdrol in de restaurants van de stad.

Camion en Camionette laten in één ruimte zien hoe je dat aanpakt, met twee verschillende ervaringen. Overdag is Camion een buurtplek in een voormalig militair hospitaal, waar plantaardig ontbijt, lunch en specialty coffee worden geserveerd met ingrediënten van de eigen daktuin. 's Avonds verandert dezelfde ruimte in Camionette, een intieme fine-dining-ervaring met seizoensgebonden vijfenzesgangenmenu's die volledig om planten draaien. De tafels zitten vol met iedereen, niet alleen met overtuigde veganisten.

Antwerpen in vloeibare vorm

Bestel een Bolleke en je bestelt Antwerpen in een flesje. Het amberkleurige bier van De Koninck wordt hier al sinds de 19e eeuw gebrouwen en wordt geserveerd in het kenmerkende bolle glas waar het bier zijn bijnaam aan dankt. Licht moutig, zacht bitter en net iets te makkelijk drinkbaar.

Alf van Beem/CC0

Stadsbrouwerij De Koninck in Berchem ziet er vanbuiten misschien uit als een fabriek, maar binnen is het een actieve brouwerij met een taproom en een binnenterras waar je De Koninck vers kunt proeven, naast limited editions die ter plaatse worden gebrouwen.

Voor iets sterkers: Elixir d’Anvers wordt hier al sinds 1863 geproduceerd. Het wordt gemaakt van een streng geheimgehouden mix van kruiden en plantenextracten, is diep amber van kleur, complex en aromatisch zonder scherp te zijn. De beste plek om het te proberen is bij Dogma Cocktails, een knusse bar in speakeasystijl, waar je het puur kunt drinken uit een klein glaasje of verwerkt in evenwichtige, kruidige cocktails. 

Botanic Sanctuary Antwerp

Overnachten

Botanic Sanctuary Antwerp

Ooit een 15e-eeuws klooster, Botanic Sanctuary Antwerp heeft zichzelf op de kaart gezet als een van de meest weelderige verblijven van de stad, direct naast de plantentuin. De spa biedt kruidensauna's, een hammam, acupunctuur en een apotheek met traditionele lotions en parfums. Er zijn vier restaurants ter plaatse, waaronder het met een Michelinster bekroonde Fine Fleur. De kamers combineren de originele gewelfde plafonds en houten balken met een rustige, natuurlijke afwerking, en sommige hebben zelfs hun eigen mini-spa. Het geheel voelt als een luxe, pastelkleurige oranjerie met – als leuke extra – een whiskyclub in de kelder.

Sapphire House

Sapphire House Antwerp

Sapphire House is een volledig plantaardig hotel, gevestigd in een 16e-eeuws gebouw. Duurzaamheid staat centraal in de bedrijfsvoering en het restaurant serveert een seizoensgebonden veganistisch menu. Binnen is het interieur geïnspireerd op edelstenen. Verwacht pluche fluweel, muren in zachte tinten en marmeren badkamers, met in de details een knipoog naar de diamantgeschiedenis van Antwerpen. 

Hotel De Witte Lelie, SLH

Hotel De Witte Lelie

Hotel De Witte Lelie voegt drie 17e-eeuwse herenhuizen met trapgevels samen en vult ze met banken met luipaardprint, botanische muurschilderingen van vloer tot plafond, psychedelisch behang en badkamers met Bisazza-mozaïek, naast marmeren open haarden, hoge plafonds en houten balken in het zicht. Beneden vind je de Bronze Bar, met goudkleurige tegels en leren clubfauteuils. Er is een binnenplaats voor warmere dagen, en Restaurant Lilium voor als je klaar bent om te eten. 

Daniels Joffe

Volgende bestemming

Verlang je naar nog meer kunst en design na Antwerpen? Brussel ligt op 45 minuten reizen met de trein en is de bakermat van de art nouveau. Je vindt er de door UNESCO op de werelderfgoedlijst geplaatste herenhuizen van Victor Horta, de polychrome gevels van Paul Hankar in de wijk Elsene en de rijk versierde balkons van Gustave Strauven. De stripmuurroute geeft een modernere artistieke touch aan de Belgische hoofdstad, met stripfiguren als Kuifje en Robbedoes die her en der op de muren van gebouwen in de stad verschijnen.

Als je houdt van de duurzame culinaire scene van Antwerpen, dan Gent moet je volgende halte zijn. Slechts dertig minuten verderop met de trein vind je een van de beste plantaardige culinaire scenes van Europa, gebouwd op jarenlange door de stad gesteunde initiatieven, waaronder een wekelijkse veggiedag in openbare instellingen. Madam Bakster is dé plek voor een brunch: dit veganistische café staat bekend om spelt- en boekweitpannenkoeken geserveerd met clotted cream en gebakken appeltjes. De stad is sprookjesachtiger dan Antwerpen, met de Sint-Baafskathedraal, het Belfort en de Sint-Niklaaskerk die uittorenen boven de middeleeuwse grachten, en heeft een levendigere sfeer dankzij de grote studentenpopulatie.

Voor wie het iets verderop zoekt: Lille ligt op een uur treinen en deelt het Vlaamse erfgoed van Antwerpen, maar ligt net over de grens in Frankrijk. De estaminets van Vieux-Lille zijn de ideale plek om te beginnen: gezellige tavernes met houten lambrisering waar ze carbonnade flamande, in bier gestoofd rundvlees en Le Welsh serveren, een lokale klassieker van toast besmeerd met mosterd, ham en gesmolten Maroilles-kaas, goudbruin gebakken. In het eerste weekend van september neemt de Braderie de Lille de stad over: dit is de grootste rommelmarkt van Europa, met meer dan 10.000 verkopers verspreid over 100 kilometer aan straten.

Maak een korte stedentrip naar Antwerpen met de trein, of bekijk onze andere slow travel-reizen naar België. 

Lees meer over de kunst van slow travel, of waarom we zo graag de stoptrein nemen.

Voor exclusieve inzichten in slow travel-reizen, inspiratie voor reizen over land en insidertips, meld je aan voor onze nieuwsbrief.