De Riviera-spoorlijn: Marseille-Ventimiglia

Ergens tussen Saint-Raphaël en Cannes steekt de trein het viaduct van Anthéor over. De brug voert de spoorlijn over een kloof in de rode kliffen van de Esterel, hoog boven een zandstrand met daarachter met bomen begroeide heuvels. De Middellandse Zee vult het raam aan de rechterkant, waarna een tunnel het uitzicht opslokt. Als het daglicht terugkeert, heeft de wilde kustlijn plaatsgemaakt voor palmbomen en promenades. Dit is de spoorlijn Marseille-Ventimiglia: 259 kilometer spoor langs de Franse zuidrand, door de Franse Rivièra and across the border into Italië, door tunnels, over viaducten en door stadjes die al sinds jaar en dag kunstenaars, schrijvers en ballingen aantrekken.

De spoorlijn Marseille-Ventimiglia is tussen 1858 en 1872 in fasen gebouwd om afgelegen kustgemeenschappen te verbinden en militaire belangen te dienen. Onbedoeld gaf de lijn uiteindelijk ook vorm aan de Côte d'Azur als reisbestemming.

De spoorlijn bracht de eerste toeristen naar Nice, Cannes en Monaco, en is vandaag de dag nog steeds de ruggengraat van de regio: er wonen meer dan vier miljoen mensen langs het spoor, er maken dagelijks meer dan 250 treinen gebruik van en voor liefhebbers van slow travel is het een van Europa's mooiste treinreizen.

De lijn verbindt Marseille-Saint-Charles met het station van Ventimiglia, met een overstap in Nice Ville, en loopt door Toulon, Saint-Raphaël, Cannes, Antibes, Monaco en Menton. De route slingert langs witte kalkrotsen, rode porfieren landtongen, een Provençaals achterland vol wijngaarden en olijfgaarden, en de dichtbebouwde Rivièra zelf, waar het spoor zo dicht langs de zee loopt dat het water binnen handbereik lijkt.

Lees verder voor een gids om deze route te reizen: van tickets en treintypes tot waar je socca kunt vinden die in een eeuwenoude oven is gebakken, en waarom de laatste halte over de Italiaanse grens de beste vrijdagmarkt van de kust heeft.

Olivier Cleynen/CC BY 4.0

De spoorlijn Marseille-Ventimiglia: tickets, dienstregeling en voorzieningen

De treinen

Er rijden twee soorten treinen op het traject Marseille-Ventimiglia: de TGV INOUI-hogesnelheidstreinen en de regionale TER-treinen. Beide volgen dezelfde sporen langs de kust, hoewel de vele bochten in het spoor betekenen dat de hogesnelheidstrein slechts 15 minuten sneller is dan de tragere regionale trein. TGV-treinen bieden eerste- en tweedeklas zitplaatsen, wifi, stopcontacten en een barrijtuig, terwijl de TER-treinen eenvoudiger zijn, met comfortabele rijtuigen met airconditioning en zonder catering aan boord.

Voor het uitzicht is de TER de betere keuze. Deze stopt op meer stations langs de kust, waardoor je de mogelijkheid hebt om de reis te onderbreken, en de rijtuigen liggen lager bij de grond, waardoor je dichter bij de kustlijn zit. Het is niet mogelijk om stoelen te reserveren, dus je bent vrij om je eigen plek te kiezen. Zowel de TGV- als de TER-treinen rijden over dezelfde kustsporen, dus je hebt sowieso prachtig uitzicht, welke trein je ook neemt. Het verschil is flexibiliteit: in de TGV is je zitplaats vooraf toegewezen en zit je misschien aan de landzijde.

Gouden tip: Ga aan de rechterkant zitten voor uitzicht op zee als je van Marseille naar Ventimiglia reist (links in de tegenovergestelde richting). Zorg dat je er vroeg bent voor de beste kans op een plek aan het raam.

R390/CC BY-SA 4.0

Dienstregeling

Het traject van Marseille naar Nice duurt ongeveer tweeënhalf uur met een rechtstreekse TER. Van Nice naar Ventimiglia komt daar nog zo'n 50 minuten bij. De treinen rijden frequent: ongeveer elke 30 minuten op de drukste trajecten. De eerste trein vertrekt rond 06:00 uur uit Marseille, en de laatste vertrekt rond 18:00 uur voor de volledige route. Forensentreinen op kortere trajecten rijden tot later in de avond.

De lijn is het drukst tijdens de zomermaanden (juli en augustus) en op vrijdagochtend, wanneer winkelend publiek uit de hele Rivièra naar de markt van Ventimiglia trekt. De terugtreinen vanuit Ventimiglia op vrijdagmiddag kunnen onaangenaam druk zijn. Als je rustiger wilt reizen, reis dan buiten de spits.

Tickets en passen

TER-tickets voor de reis van Marseille naar Nice kosten tussen de € 28 en € 40, en het aansluitende traject van Nice naar Ventimiglia kost ongeveer € 10. TER-tarieven zijn vast en de hele dag geldig voor elke trein, wat betekent dat je met je ticket kunt in- en uitstappen wanneer je wilt. Hierdoor kun je makkelijk met één ticket een ochtend in Antibes en een middag in Nice doorbrengen. TGV-tarieven beginnen vanaf ongeveer € 25 als je ruim van tevoren boekt, hoewel de prijzen stijgen naarmate de reisdatum dichterbij komt.

TER-tickets zijn te koop op de SNCF Connect-website, de app of bij de kaartautomaten op het station. De prijzen van TER-tickets zijn altijd hetzelfde, ongeacht wanneer je ze koopt. TGV-tickets zijn over het algemeen goedkoper als je ze van tevoren boekt, bij voorkeur zodra de verkoop start (ongeveer vier maanden van tevoren).

Als je reist met een Interrail -pas, dan zijn TER-diensten inbegrepen en hoef je geen zitplaats te reserveren. Voor TGV INOUI-treinen is wel een reservering verplicht, wat voor pasgouders meestal € 10 tot € 20 kost. Als je het oostelijke deel van de lijn intensief wilt verkennen (bijvoorbeeld tussen Cannes en Menton), biedt de Pass Sud Azur Explore onbeperkt reizen met treinen, trams en bussen in het netwerk van de Alpes-Maritimes en Monaco voor drie, zeven of veertien dagen.

SNCF

Werkzaamheden op het spoor

De bestaande kustroute, met de bijbehorende prachtige uitzichten, zal ook in de nabije toekomst reizigers blijven vervoeren, maar het spoor ondergaat momenteel een groot moderniseringsprogramma. Ten eerste zorgt een nieuw digitaal signaleringssysteem (ERTMS) ervoor dat treinen dichter op elkaar en vaker kunnen rijden. Dit wordt tussen nu en 2031 in fasen uitgerold, waarbij korte onderbrekingen van de dienstregeling worden verwacht zodra een nieuw traject live gaat. Ten tweede zorgt de Ligne Nouvelle Provence-Côte d'Azur voor de modernisering van stations en de bouw van een nieuw ondergronds doorgaand station in Marseille, met als doel om de dagelijkse treindiensten tegen 2035 met zo'n 66% te verhogen. Samen moeten deze projecten zorgen voor kortere reistijden, frequentere treinen en minder vertragingen. De werkzaamheden vinden meestal buiten de dienstregeling plaats, maar het is verstandig om voor vertrek de SNCF Connect-app te controleren op wijzigingen, vooral in het weekend. 

De spoorlijn Marseille-Ventimiglia: de tussenstops

Marseille

De spoorlijn begint op het station Marseille-Saint-Charles, dat op een heuvel boven de stad ligt. Trek voor je instapt minstens een dag uit om de stad te ontdekken. De tweede stad van Frankrijk is een havenstad die rond 600 v.Chr. werd gesticht door Griekse handelaren, en in de oude haven (Vieux-Port) bruist het nog altijd van het leven. De ochtendvismarkt op de Quai des Belges verkoopt de dagvangst rechtstreeks vanaf de boten, en dit is ook de plek waar je het bekendste gerecht van de stad vindt, bouillabaisse, in zijn meest authentieke vorm. Ga voor de allerbeste versie naar het bekende Chez Fonfon in de Vallon des Auffes, een piepkleine vissershaven die beschut ligt onder de Corniche. Lees meer over de culinaire hoogtepunten van Marseille op onze Foodie Trips-blog.

Boven de haven biedt de Basilique Notre-Dame de la Garde een panoramisch uitzicht over de stad, de zee en de Frioul-archipel. Aan de overkant bevindt zich het MuCEM (Musée des Civilisations de l'Europe et de la Méditerranée) in een modern, met rasterwerk bekleed gebouw bij de ingang van de haven, dat via een hoge voetgangersbrug verbonden is met het 17e-eeuwse Fort Saint-Jean. Het is het enige museum in Europa , gewijd aan mediterrane beschavingen, met permanente etnografische collecties en een wisselend programma van tijdelijke tentoonstellingen. De buitenruimtes, waaronder de loopbruggen op het dak tussen het museum en het fort, zijn gratis toegankelijk en bieden een van de beste uitzichten op de haven.

Bij het verlaten van Marseille rijdt de trein door de oostelijke buitenwijken voordat het landschap begint te veranderen. De spoorlijn loopt langs de randen van het Nationaal Park Calanques, waar witte kalkstenen kliffen in het diepblauwe water storten. Deze formaties zijn grotendeels verborgen vanuit de trein, maar je vangt nog een paar korte blikken op van het kustlandschap voordat de lijn in Cassis aankomt.

Pauline Bernard

Cassis

Op slechts 20 minuten van Marseille ligt Cassis, een klein vissersdorpje dat ingeklemd ligt tussen het Nationaal Park Calanques en Cap Canaille, de hoogste zeeklif van Frankrijk. Het treinstation ligt ongeveer drie kilometer boven het dorp (er rijdt een pendelbus naar het centrum), maar de omweg is de moeite waard.

De haven is het hart van de stad: vissersboten, visrestaurants en een kleine vismarkt op doordeweekse dagen waar de lokale bevolking vroeg in de rij staat voor de vangst van de ochtend. Cassis is ook een van de weinige plekken in de Provence waar witte wijn de productie domineert, goed voor zo'n 75% van de lokale opbrengst (rosé is hier de grote favoriet, goed voor meer dan 91% van de in de regio geproduceerde wijn). De Marsanne- en Clairette-druiven doen het goed in het beschutte microklimaat onder Cap Canaille, en verschillende wijnhuizen bieden proeverijen aan, waaronder Clos Sainte Magdeleine, gelegen op een heuvel met uitzicht op de zee, en Domaine du Bagnol in het centrum van het dorp.

De grootste trekpleister buiten het dorp zijn de Calanques zelf. Drie van de meest toegankelijke inhammen (Port-Miou, Port-Pin en En-Vau) zijn te voet bereikbaar vanuit Cassis, hoewel de wandeling naar En-Vau steil is en een halve dag in beslag neemt. Boottochten vanuit de haven bieden een minder vermoeiend alternatief, waarbij je vanaf het water door de smalle inhammen vaart. Een waarschuwing: tijdens de zomermaanden kunnen paden gesloten zijn vanwege brandgevaar, dus controleer de omstandigheden voordat je op pad gaat. Wat eten betreft: Le Poisson Rouge, weggestopt in een steegje vlak bij de haven, serveert creatieve mediterrane gerechten met lokale vis en zeevruchten, en het menu wisselt regelmatig.

Vanaf Cassis loopt de lijn door via La Ciotat voordat deze landinwaarts afbuigt richting Toulon.

Emmanuel Martin

Toulon

Ongeveer een uur na vertrek uit Marseille komt de trein aan in Toulon, al meer dan 500 jaar de thuisbasis van de Franse marine en meer gevormd door de maritieme industrie dan door toerisme. Het Franse vliegdekschip, de Charles de Gaulle, ligt in de haven en vanaf de promenade aan het water kun je marineschepen zien liggen. Het Musée National de la Marine, gevestigd achter de originele arsenaalpoort uit 1738, belicht vier eeuwen van die geschiedenis aan de hand van scheepsmodellen, schilderijen en instrumenten. Liefhebbers van Les Misérables herkennen Toulon misschien als de plek waar Jean Valjean gevangen zat; het museum besteedt ook aandacht aan de echte strafkolonie die als inspiratie diende voor Victor Hugo.

Richting de haven vind je de markt van Cours Lafayette, die elke ochtend behalve op maandag wordt gehouden, is een van de grootste in de Provence, met kraampjes die lokaal fruit, groenten, vis en bloemen verkopen. De oude stad erachter heeft smalle voetgangersstraten, fonteinen en restaurants. Beam! Kitchen, gerund door chef-kok Arnaud Tabarec, serveert een vijfgangenavondmenu voor € 49 met hyperlokale seizoensproducten en een focus op fermentatie. Le Pastel, vlak bij de haven, biedt een verfijnde Provençaalse keuken van een chef-kok die is opgeleid door Pierre Koffman in Londen: verwacht tarbot met truffel in de herfst, en een tweegangenlunch voor € 26.

Voor een weidser uitzicht over de stad, neem je de kabelbaan de Mont Faron op, de 584 meter hoge berg achter de stad. Op de top herdenkt het Mémorial du Débarquement de geallieerde landingen van 1944 op de Provençaalse kust. De Opéra de Toulon in het stadscentrum, na het Palais Garnier de grootste van Frankrijk, heeft een druk programma met voorstellingen; lastminute- en studentenkaartjes zijn soms verkrijgbaar bij de kassa.

Weer in de trein loopt het spoor in oostelijke richting door de heuvelachtige Var, en het landschap verandert van kust in wijngaarden en bossen.

Tristan Coïc

Saint-Raphaël en de Esterelkust

Saint-Raphaël markeert het begin van het meest spectaculaire kustgedeelte van de spoorlijn. Hier ontmoeten de rode vulkanische kliffen van de Esterel het turquoise water, wat zorgt voor opvallende uitzichten op de kustlijn. Het spoor loopt langs deze kust en steekt het Anthéor-viaduct over boven de zee. Dit gebied, en met name Cap Dramont, was een belangrijk landingspunt voor de geallieerden in augustus 1944.

Saint-Raphaël zelf is een ontspannen, gezinsvriendelijke badplaats. De oude stad achter de haven heeft een dagelijkse markt, en de 19e-eeuwse Basilique Notre-Dame de la Victoire, gebouwd van roze Esterel-zandsteen, torent boven de daken uit en toont het gouden standbeeld van de aartsengel Rafaël boven op de opvallende koepel. De naburige stad Fréjus, op korte loopafstand langs de boulevard, heeft een van de belangrijkste collecties Romeinse overblijfselen in de Provence, waaronder een amfitheater, een aquaduct en een 5e-eeuws baptisterium dat tot de oudste van Frankrijk behoort.

Als je een halve dag de tijd hebt, loopt het kustpad Sentier de l'Esterel vanaf Port Santa-Lucia in oostelijke richting langs rode rotskliffen naar afgelegen baaien. De Plage de l'Aiguille, vlak bij Théoule-sur-Mer, is bereikbaar via een korte wandeling en biedt zwemgelegenheid in helder, beschut water.

Jannis Lucas

Cannes

Vanaf Saint-Raphaël rijdt de trein door het laatste deel van de Esterel, waarna de kustlijn zich opent en de steden dichter bij elkaar liggen. Cannes, vooral bekend om het jaarlijkse filmfestival in mei, ligt op 40 minuten reizen van Nice en kun je in een paar uur bezoeken.

Het Palais des Festivals aan de waterkant is de plek waar elk voorjaar de rode loper wordt uitgerold, samen met een bomvolle evenementenkalender gedurende het hele jaar, en de handafdrukken van voormalige laureaten in de stoep buiten zijn geplaatst. Achter het Palais loopt de Boulevard de la Croisette langs de kust, omringd door grand hotels. Maar het mooiste deel van Cannes is Le Suquet, de oude stad op de heuvel boven de haven. De straatjes zijn steil en smal, en bovenaan ligt het Musée des Explorations du Monde (ook bekend als het Musée de la Castre) is gevestigd in een middeleeuws kasteel met uitzicht over de baai. Het herbergt mediterrane oudheden, etnografische collecties uit vijf continenten en een kapel vol muziekinstrumenten. 

Voor een voorproefje van het eilandleven neem je de veerboot van 15 minuten naar Île Sainte-Marguerite, het grootste van de twee Lérins-eilanden. In het fort hier zat ooit de man met het ijzeren masker gevangen (althans, zo gaat het verhaal), en het eiland staat vol met eucalyptus- en dennenbossen, met fijne zwemplekken langs de zuidkust. Het kleinere eiland, Île Saint-Honorat, is de thuisbasis van een actief klooster waarvan de monniken wijn en een kruidenlikeur genaamd Lérina maken.

Artem R

Antibes

Eén halte ten oosten van Cannes ligt Antibes. De stad heeft de grootste jachthaven van de Rivièra, een 16e-eeuwse ommuurde oude binnenstad die werd gebouwd om te beschermen tegen Saraceense plunderingen, en een roemrijke geschiedenis in het aantrekken van kunstenaars. 

Het Musée Picasso is gevestigd in het Château Grimaldi, waar Picasso in 1946 enkele maanden woonde en werkte. De collectie bevat schilderijen, keramiek en tekeningen uit die periode, en vanaf het dakterras kijk je uit over de zee. Voor een middagwandeling volgt het Sentier du Littoral (ook wel bekend als het Sentier Tirepoil) de kust rond Cap d'Antibes, langs het Plage de la Garoupe, waar F. Scott Fitzgerald in de jaren 1920 zijn zomers doorbracht, wat het decor vormde voor Tender is the Night.

Florian K.

Cagnes-sur-Mer

Cagnes-sur-Mer is een stad die is verdeeld in een kuststrook, een voormalige vissershaven en een middeleeuws dorp op een heuvel (bereikbaar met een gratis shuttlebus vanaf het centrum). Het was een favoriete plek voor kunstenaars: Modigliani, Soutine en Yves Klein brachten hier allemaal tijd door, en Renoir woonde er de laatste 12 jaar van zijn leven. Zijn huis op het Domaine des Collettes is nu een museum, gelegen tussen eeuwenoude olijfbomen met uitzicht op Cap d'Antibes. 

Daarboven is Haut-de-Cagnes een wirwar van smalle straatjes, gewelfde gangen en kunstenaarsateliers, bekroond door het 14e-eeuwse Château-Musée Grimaldi. Het dorp is rustiger dan de kustplaatsen en biedt uitzichten die reiken van de zee tot de toppen van de Mercantour. 

Vanaf Cagnes-sur-Mer legt de trein de laatste 15 minuten af naar Nice-Ville via Saint-Laurent-du-Var en langs de rand van de Baie des Anges, met de Alpes-Maritimes die achter de steden aan je linkerhand oprijzen en de Middellandse Zee aan je rechterhand.

Sude Soyluturk

Nice

Het station Nice-Ville ligt op 10 minuten lopen van de Promenade des Anglais en de oude stad (Vieux Nice), waardoor het heel gunstig gelegen is. Als je de hele lijn met de TER-treinen reist, is dit de plek waar je overstapt op de treinen naar het oosten, richting Monaco, Menton en Ventimiglia. Nice, de belangrijkste stad van de Côte d'Azur, heeft genoeg te zien en te doen om er meerdere dagen door te brengen, dus de overstap leent zich uitstekend voor een tussenstop of een langer verblijf.

De oude stad is het logische startpunt. De Cours Saleya bloemen- en voedselmarkt is er elke ochtend behalve op maandag, en hier vind je snijbloemen, specerijen, socca, pissaladière (uientaart met ansjovis en olijven) en lokale olijfolie. Chez Thérésa serveert al sinds 1925 socca vanuit de Rue Droite, gebakken in een oven die nog ouder is dan het restaurant zelf. Ze hebben ook een kraam op de Cours Saleya, waar elke paar minuten per fiets verse ladingen uit de keuken worden bezorgd. De barokke architectuur in de omliggende straten stamt uit de periode dat Nice deel uitmaakte van het Koninkrijk Sardinië, vóór de overdracht aan Frankrijk in 1860. Voor een drankje 's avonds is Zitto (Italiaans voor "sst") een speakeasy in de oude stad met uitstekende, seizoensgebonden cocktails en een ongedwongen sfeer; het vinden van de ongemarkeerde ingang is al een deel van de pret.

Nice heeft een concentratie aan musea gewijd aan kunstenaars die weinig steden van deze omvang kunnen evenaren. Het Musée Matisse, gevestigd in een 17e-eeuwse villa in Cimiez, herbergt werken uit de hele carrière van Matisse. Het Musée National Marc Chagall, vlakbij, werd speciaal gebouwd om de serie 'Bijbelse Boodschap' van Chagall te huisvesten. 

Voor een mooi uitzicht van bovenaf klim je (of neem je de lift) naar Colline du Château, het park op de heuvel aan het oostelijke uiteinde van de Promenade des Anglais. Er is geen kasteel meer over, maar het uitzicht over de Baie des Anges in het westen en de haven in het oosten is het mooiste panorama van de stad.

Rishi Jhajharia

Monaco-Monte Carlo

De trein van Nice naar Monaco doet er ongeveer 20 minuten over, en het station van Monaco ligt diep onder de grond, uitgehouwen in de rotsen. Het vorstendom beslaat 2,02 vierkante kilometer, waarmee het de op één na kleinste onafhankelijke staat ter wereld is, en bijna alles wat interessant is, ligt op loopafstand.

Vanaf het station is het een korte wandeling heuvelopwaarts naar Monaco-Ville (Le Rocher), de oude stad op de landtong. Het Prinselijk Paleis vindt elke ochtend om 11:55 de wisseling van de wacht plaats. Daaronder ligt het Musée Océanographique, opgericht in 1910 en decennialang geleid door Jacques Cousteau, is tegen de klifwand gebouwd en herbergt een van de oudste aquaria van Europa.

Monte Carlo, de wijk aan de overkant van de haven, is de plek waar je het Casino, ontworpen door Charles Garnier (de architect van de Opéra van Parijs). Je hoeft niet te gokken om van het gebouw te genieten; de ontvangsthal en salon zijn tegen een kleine vergoeding open voor bezoekers. De Japanse Tuin, vlak bij het strand van Larvotto, is gratis en biedt een rustig contrast met de omringende drukte van het prinsdom.

De grenspolitie controleert af en toe in de trein op dit deel van het traject, dus zorg dat je tussen Nice en Ventimiglia je identiteitsbewijs bij de hand hebt.

Anatoli Nicolae

Menton

Tien minuten voorbij Monaco rijdt de trein Menton binnen, de laatste Franse stad voor de Italiaanse grens. Menton staat om twee dingen bekend: het microklimaat, dat het warmste is van de Franse Rivièra, en de citroenen. 

Het Fête du Citron, dat elk jaar in februari wordt gehouden, is een festival dat in het teken staat van citrusvruchten, met praalwagens en sculpturen gemaakt van citroenen en sinaasappels, en een echte carnavals sfeer. Als je buiten de festivalperiode reist maar toch de lokale citroenen wilt proeven, staat Au Baiser du Mitron, vlak bij de markt, bekend om zijn tarte au citron: een frisse citroenvulling op een zanddeegbodem, evenals Provençaalse fougasse-broden. Au Pays du Citron aan de Rue Saint-Michel verkoopt citroenjam, limoncello en zeepjes voor als je iets mee naar huis wilt nemen.

De oude stad rijst steil omhoog vanaf de zee, met gebouwen in diep oker, terracotta en vervaagd roze. De Basiliek van Saint-Michel, op de top, kijkt uit over de zee. Daaronder ligt Plage des Sablettes, een beschut strand met rustig water onder de oude stadsmuren, met een aangelegde pier die het water ondiep en kalm houdt.

De tuinen van Menton behoren tot de mooiste van de Rivièra. De Jardin Botanique Val Rahmeh, op 15 minuten lopen van de oude stad, herbergt meer dan 1.700 soorten mediterrane en tropische planten, waaronder vijgen-, olijf- en avocadobomen. De Jardin d'Agrumes du Palais Carnolès, een gratis openbare tuin aan de westkant van de stad, bevat meer dan 130 variëteiten citrusvruchten. Het Musée Jean Cocteau, aan de waterkant, toont een collectie tekeningen, wandtapijten en keramiek van de kunstenaar, gehuisvest in een hoekig gebouw ontworpen door Rudy Ricciotti dat uitsteekt richting de zee.

Voor de lunch serveert Casa Dali aan de Rue Partouneaux Libanese mezze, gevulde aubergine en oranjebloesemijs. Het is een kleine, informele plek met een open keuken en gulle porties. Als je wilt wandelen, leidt de kustpromenade ten oosten van de stad naar de Italiaanse grens, die je te voet kunt oversteken naar Ventimiglia.

Jakub Żerdzicki

Ventimiglia

Ventimiglia is een Italiaanse grensstad aan de Ligurische kust, door de rivier de Roya verdeeld in een moderne benedenstad en een middeleeuwse wijk op een heuvel (Ventimiglia Alta). De stad heeft een andere energie dan de steden aan de Franse Riviëra; het is minder gericht op toerisme en de prijzen voor boodschappen en uit eten gaan liggen er merkbaar lager.

De stad staat vooral bekend om haar Mercato del Venerdì (vrijdagmarkt), een van de grootste van Italië. Honderden kraampjes staan langs de boulevard en in de omliggende straten, waar ze lederwaren, kleding, huishoudelijke artikelen en eten verkopen. De kwaliteit van de kleding en accessoires varieert, maar de eetkraampjes zijn de echte trekpleister: Italiaanse kazen, verse pasta, gedroogde tomaten, olijfolie en balsamicoazijn voor prijzen die ver liggen onder wat je over de grens in Frankrijk betaalt. De overdekte Mercato Coperto, dicht bij het station, is van maandag- tot zaterdagochtend geopend en biedt het hele jaar door verse producten van hoge kwaliteit, charcuterie en lokale wijn.

Ventimiglia Alta ligt op 10 minuten klimmen van de rivier. De oude stad is een wirwar van smalle steegjes, stenen huizen en pleintjes, met uitzicht over de Roya-vallei en de kust. De 11e-eeuwse kathedraal bevindt zich op het hoogste punt.

Ten oosten van de stad, dicht bij de Franse grens, ligt de botanische tuin, Giardini Botanici Hanbury, die in 1867 werd gesticht door de Engelse zakenman Sir Thomas Hanbury. De tuinen lopen trapsgewijs af langs een kaap naar de zee en herbergen een collectie tropische en subtropische planten. Vlakbij liggen de Balzi Rossi -grotten, een van de belangrijkste vindplaatsen uit het laat-paleolithicum in West-Europa, met menselijke bewoning die meer dan 200.000 jaar teruggaat. Het Museo Preistorico dei Balzi Rossi aan de voet van de kliffen toont stenen werktuigen, gesneden beeldjes en een paleolithisch drievoudig graf van ongeveer 25.000 jaar oud.

Jason Dela Cueva

Aansluitende verbindingen

De spoorlijn Marseille-Ventimiglia ligt op een knooppunt van verschillende spoorroutes, waardoor je je reis eenvoudig in beide richtingen kunt verlengen. 

Als de Calanques bij Cassis je naar meer ruige kustwandelingen hebben doen verlangen, dan is de Cinque Terre een logische volgende stap. Stap in Ventimiglia over in Genua voor La Spezia (in totaal ongeveer drieënhalf uur), waar de Cinque Terre Express vijf op de kliffen gelegen vissersdorpen met elkaar verbindt via wandelpaden die in de heuvels zijn uitgehakt. Het wandelpad tussen Monterosso en Vernazza is het absolute hoogtepunt, met aan weerszijden terrasvormige wijngaarden die richting de zee aflopen. De dorpen zijn autovrij, de porties pesto zijn royaal en de lokale witte wijn, Sciacchetrà, wordt gemaakt van druiven die aan de wijnstok zijn gedroogd.

Voor een heel andere mediterrane sfeer ligt Genua op twee uur reizen ten oosten van Ventimiglia met de Intercity. De oude stad is een van de grootste middeleeuwse centra van Europa: een doolhof van smalle steegjes (hier ' caruggi') genoemd die uitkomen op verrassende pleintjes. De Via Garibaldi, een straat vol renaissancepaleizen die op de UNESCO-lijst staat, herbergt twee kunstmusea. Genua is ook de plek waar pesto is uitgevonden, en de versies die geserveerd worden bij Trattoria della Raibetta, vlak bij de oude haven, worden gemaakt met Prà-basilicum die op de heuvels boven de stad groeit.

Als je naar het westen reist, ligt Aix-en-Provence op 40 minuten met de TER-trein vanaf Marseille. Hier verruil je de kust voor een rustiger, landinwaarts gelegen Provence. De Cours Mirabeau, een brede boulevard in de schaduw van platanen en omringd door fonteinen, is de ruggengraat van de stad. Cézannes atelier, dat bewaard is gebleven zoals het was toen hij er werkte, ligt op een heuvel in het noorden. Op de woensdag- en zaterdagmarkten op de Place Richelme worden de olijfolie, honing en zepen verkocht waar de regio bekend om staat.

Maak een reis over de Marseille-Ventimiglia-spoorlijn van Frankrijk naar Italië, of bekijk onze andere treinvakanties in Frankrijk. 

Lees meer over de kunst van slow travel, of waarom we zo graag de lokale trein nemen.

Voor exclusieve inzichten in slow travel-reizen, reisinspiratie over land en insider-tips, abonneer je op onze nieuwsbrief.