Zou er een veelvliegerstaks moeten komen?

Een nieuw rapport van Stay Grounded en de New Economics Foundation heeft aangetoond dat de invoering van een belasting voor frequente vliegers de uitstoot van vliegreizen met 21% kan verminderen en jaarlijks £ 54 miljard kan opleveren in Europa.  

Wat hield het onderzoek in?

In oktober 2024 publiceerden Stay Grounded en de New Economics Foundation een onderzoek naar de belasting op frequent vliegen in Europa. De studie stelt dat de luchtvaart zeer vervuilend is en vooral ten goede komt aan een klein deel van de Europese bevolking dat extreem veel vliegt, en suggereert dat een belasting voor frequente vliegers de beste manier is om dit aan te pakken. 

De belangrijkste bevindingen:

• Frequente vliegers zijn in de minderheid - ongeveer 4,5% van de West-Europese bevolking vliegt het meest. 

• Bestaande vliegbelastingen en regelgeving doen weinig om overmatig vliegen (en frequent flyer-programma's/airmiles moedigen dit juist aan) en uitstoot tegen te gaan.

• Een belasting voor frequente vliegers kan de CO2-uitstoot van vliegreizen met 21% verminderen.

Wat zou een belasting op frequent vliegen doen? 

Een belasting voor frequente vliegers is een belasting op alle vliegtickets die stijgt na elke twee enkele vluchten die je maakt. Een eerste retourvlucht per jaar is dus belastingvrij, maar daarna betaal je € 50 belasting op de tweede vlucht, € 100 op de derde, enzovoort. Het doel is om overmatig vliegen te verminderen en geld in te zamelen dat bij voorkeur kan worden geïnvesteerd in CO2-arme transportinfrastructuur. 

Dit draagt bij aan:

• Decarbonisatie: het verminderen van de vraag naar frequente vluchten helpt de algehele uitstoot te verlagen en stimuleert andere vormen van reizen

• Gelijkheid in reizen: een belasting voor frequente vliegers betekent dat degenen die meer vervuilen, ook meer betalen

• Stimuleren van duurzame alternatieven: zonder de prikkels om meer te vliegen, worden reizigers gestimuleerd om vaker voor de trein of virtuele vergaderingen te kiezen in plaats van vluchten

• Meer inkomsten: de extra belasting levert jaarlijks 63,6 miljard euro op, zonder dat het de meeste mensen iets kost. We hopen dat deze financiering kan worden teruggesluisd naar CO2-arme vormen van transport en infrastructuur

Bron: Stay Grounded en New Economics frequent-flyer-belastingsstudie, 2024 

Onze visie

De luchtvaartsector is zwaar onderbelast en ondergereguleerd, wat leidt tot kunstmatig goedkope vluchten ten koste van onze planeet. Frequent flyer-programma's en air miles stimuleren overmatig vliegen, en de verlaagde kosten zorgen voor een ongelijk speelveld voor reizen over land. Privévliegtuigen zijn nagenoeg niet gereguleerd, en op kerosine wordt helemaal geen belasting geheven, terwijl dat op brandstof voor treinen wel zo is. 

Het is ook nog eens ongelijk verdeeld, want slechts 1% van de wereldbevolking is verantwoordelijk voor meer dan de helft van de wereldwijde klimaatuitstoot door de luchtvaart. In een tijd waarin klimaatverandering onomkeerbare schade aan onze planeet toebrengt, is er dringend actie nodig en moet er prioriteit worden gegeven aan koolstofarm vervoer. Het invoeren van deze belastingen zou de vraag helpen verminderen en duurzamere vormen van reizen stimuleren.

We zouden graag zien dat het geld dat met deze belasting wordt opgehaald, wordt gebruikt om koolstofarm reizen over land betaalbaarder en toegankelijker te maken voor iedereen.

“We steunen het voorstel van de NEF en Stay Grounded voor een Frequent Flying Levy in de EU volledig. Een Frequent Flyer Levy zou de vraag naar vluchten kunnen helpen verminderen – vooral waar er fantastische alternatieven over land zijn – en financiering kunnen bieden om reizen zonder te vliegen, met name per trein, betaalbaarder te maken. Het omzetten van de huidige financiële prikkels om te vliegen naar koolstofarme alternatieven zoals treinen en bussen is een van de meest impactvolle maatregelen die we op korte termijn kunnen nemen. Slow travel-reizen zijn niet alleen beter voor het milieu, ze zijn op zichzelf ook fantastisch. Ze laten je de vreugde van de reis zelf ervaren en meer zien van de wereld waar je doorheen reist, in plaats van er overheen te vliegen.”

— Cat Jones, CEO en oprichter van Byway 

Om de petitie te steunen en het onderzoek in detail te lezen, kun je hier terecht.

Voor slow travel-inspiratie, inzichten in routes over land en tips van insiders, meld je je aan voor onze nieuwsbrief.