Naar Italië: het perspectief van iemand met treinvrees

Laat ik beginnen met een bekentenis. Ik heb de afgelopen tien jaar treinen actief vermeden. Te veel jaren staan in de trein van 6:20 naar Waterloo had het idee van reizen per trein net zo aantrekkelijk gemaakt als de slappe worstenbroodjes die mijn vaste prik waren tijdens de avondspits naar huis. Daarnaast heeft mijn huidige leven als autojournalist, met het voorrecht van regelmatige toegang tot een paar zeer mooie auto's, het openbaar vervoer tot een prettig zeldzame noodzaak gemaakt.

En toen had mijn kunstminnende vrouw een bijzondere verjaardag in het vooruitzicht, en had ze nog een beloofde en veelvuldig uitgestelde kans tegoed om de renaissancekunst in de Italiaanse galerijen met eigen ogen te gaan bekijken. Ik plande een reis langs Venetië, Florence, Rome en Milaan. Met een beetje geluk kon ik er misschien zelfs een artikel over auto's omheen bouwen. Ik wierp het balletje op en kreeg, zoals gehoopt, een enthousiaste reactie. Met één kleine aanpassing: "Waarom gaan we niet met de trein?" Terwijl ik mijn best deed om mijn ontsteltenis te verbergen (haar verjaardag, haar keuze), begon ik het plan aan te passen.

Geef me een reis, bijna overal ter wereld, en ik heb zo een route uitgestippeld, met een zorgvuldig gekozen balans van snelwegen, panoramische wegen en – waar mogelijk – bergpassen, inclusief koffiestops en overnachtingshotels. Maar treinen? Een snelle blik op Europese treindienstregelingen deed me denken aan mijn eerste kennismaking met econometrie als onervaren student, vele jaren geleden; hier was serieuze hulp bij nodig. Een halfslachtige poging om de roadtrip op basis hiervan nieuw leven in te blazen, werd elegant gecounterd door mijn reisgenoot: "Ik heb heel goede dingen gehoord over boekingskantoren voor treinen...". Verzet was zinloos.

Voor meer slow travel-inspiratie, inzichten in overlandroutes en insidertips, meld je aan voor onze nieuwsbrief.

En toen was daar Byway. Na de kortste eerste aanvraag kwam Jessi al snel terug met een voorgesteld reisschema en de bemoedigende woorden: "Gebruik dit als startpunt en laat het me weten als je nog wijzigingen wilt". Ze had zelfs al een paar hotels voorgesteld. Het zag er veelbelovend uit. Ik paste wat tijden aan, waardoor we een extra ochtend in de ene stad kregen, of een bonusmiddag in de andere. Ik switchte tussen verschillende hotels uit de lijst met alternatieven en was onder de indruk van hoe elke mogelijke verandering direct in de totale prijs werd verwerkt.

Zodra ik er vertrouwen in had dat het reisschema voldeed aan de eis van mijn vrouw om zo veel mogelijk Caravaggio's, Rafaëls en da Vinci's te bekijken, gaf ik akkoord aan Byway. Ze kwamen achter de schermen direct in actie en bevestigden treinen, hotels en – cruciaal – gereserveerde zitplaatsen, wat garandeerde dat we niet herinnerd zouden worden aan dat pijnlijke staande forenzen naar Waterloo.

Twee weken voor vertrek ontvingen we een gedetailleerd overzicht van alle aspecten van de reis. Het leek op wat ik normaal gesproken zelf zou maken, maar dan zonder de dagenlange inspanning en het hoofdbreken. Maar er was één addertje onder het gras. Bij het gedetailleerde schema zat de vriendelijke herinnering dat elke treinreis moest worden ingevoerd in de officiële Rail Planner-app. Ik probeerde het, zat te mokken en nam toen contact op met Byway om te vragen naar een papieren optie. Jessi stelde me vriendelijk gerust dat de app gebruiksvriendelijker was dan hij leek, en nodigde me uit voor de wekelijkse Zoom-bijeenkomst waar alles zou worden uitgelegd. Dat deed ik, en het hielp. In de praktijk werkt het systeem prima als je het eenmaal doorhebt. Te weten dat je al je reispassen op je telefoon bij je hebt, geeft eigenlijk een gemoedsrust die ik niet had verwacht, en we zijn bij de poortjes geen enkel probleem tegengekomen, hoewel ik dat (stilletjes) wel had verwacht.

En, hoe was de reis? Ik moet toegeven dat het voor een treinmijder zoals ik een openbaring was. De treinen waren schoon, voorzien van airconditioning en erg comfortabel. Op een paar opvallende uitzonderingen na vertrokken en arriveerden ze op tijd. Er was op elke reis lekker eten en drinken te krijgen. Wat minder tastbaar en onverwacht was de kameraadschap tussen de passagiers. Verhalen en chocolade werden gedeeld, en omroepen werden vertaald voor taalkundig minder bedeelden (zoals ik). Soms was een filosofische benadering nodig, zoals toen een Franse conducteur met een ijzige stem aankondigde dat onze trein twee uur te laat in Parijs zou aankomen omdat "er kabels zijn gestolen en we een langzamere route moeten nemen". Maar vliegtuigen hebben elke dag vertraging, en een paar maanden geleden stond ik nog de hele tijd stil op de snelweg bij Stuttgart. Het is de realiteit van het hedendaagse reizen. En five minutes nadat de gestolen kabels waren omgeroepen, kwam er al een steward langs met gratis drankjes voor de kinderen.

De hotels waren zonder uitzondering uitstekend, goed gelegen en in alle gevallen voorzien van een fantastisch ontbijt – een cruciale factor. Zelfs in dit tijdperk van eindeloze beoordelingen vind ik het boeken van hotels vaak een gok, maar Byway heeft haar selectie duidelijk zorgvuldig samengesteld. Hierdoor hoefde ik alleen nog maar de galerijen en de restaurants voor 's avonds te regelen, en in Italië zou dat nooit een probleem worden.

Ik heb wel een paar puntjes van kritiek. De wifi in de treinen bleek in het gunstigste geval wisselvallig en in het slechtste geval onbestaand. En natuurlijk is er één ding dat niet verandert, of je nu met Southwest Trains reist of dwars door Italië, zitplaatsen die tegenover elkaar staan brengen zo hun uitdagingen met zich mee, niet in de laatste plaats de minimale beenruimte en het risico dat je de hele reis ongewild voetje vrijt met vreemden. Ik vermoed overigens dat het wel mogelijk moet zijn om andere stoelen te kiezen. En eerlijk is eerlijk, zo'n opstelling leidde wel tot een fascinerende discussie over de Canadese politiek, waarna we aan het eind e-mailadressen hebben uitgewisseld.

Miste ik de auto? Ik miste de flexibiliteit, maar ik miste niet de noodzaak om een parkeerplek voor de nacht te vinden, noch het steeds complexere papierwerk voor milieuzones dat in steeds meer steden verplicht is. Ik bespaarde ruim 450 liter brandstof, en de daaruit voortvloeiende bijna 1000 kg CO2 die anders in de atmosfeer zou zijn uitgestoten. En natuurlijk de luxe om te kunnen lezen, een dutje te doen of – als het echt moet – de laptop tevoorschijn te toveren om dat rapport af te maken. Als de wifi tenminste meewerkt.

Dat alles gezegd hebbende, kent mijn bekering wel haar grenzen. Over een paar weken heb ik het geluk dat ik weer naar Italië mag reizen, en ik zou de kans om dat te doen in de Porsche cabriolet die ik voor die gelegenheid tot mijn beschikking heb, voor geen goud willen missen. Maar is de treinangst genezen? Tot mijn eigen verbazing betrap ik mezelf erop dat ik denk van wel. En als mijn vrouw in de toekomst meer internationale treinreizen voorstelt? Geen probleem; ich heb het nummer van Byway.